Regulacje

APA publikuje wytyczne dotyczące AI w miejscu pracy: zaufanie, nadzór i projektowanie pracy

Jade Orin
Dodaj Unite.AI do preferowanych źródeł w Google
Kluczowe punktyMniej niż 40% pracowników wiedziało, czy ich pracodawca ma oficjalną politykę…
Zobacz więcej
  • Mniej niż 40% pracowników wiedziało, czy ich pracodawca ma oficjalną politykę korzystania ze sztucznej inteligencji.
  • Wytyczne dotyczące wdrożenia traktują obowiązki weryfikacji i erozję umiejętności jako podstawowe problemy projektowania pracy.
  • Znaczący ludzki nadzór musi zastąpić samą formalność utrzymywania ludzi w procesie.

Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne opublikowało 16 listopada 2026 r. Wdrażanie AI w miejscu pracy: co powinni wiedzieć liderzy, wyznaczając siedem celów dla organizacji wprowadzających sztuczną inteligencję do pracy swoich pracowników. Wytyczne dotyczą zaufania, nadzoru człowieka, projektowania pracy i dobrostanu pracowników.

Wytyczne są przeznaczone dla organizacji, które zdecydowały się wdrożyć AI; nie odpowiadają na pytanie, czy powinny to zrobić. Lista kontrolna pomaga we wprowadzaniu i używaniu narzędzi oraz ocenie ich działania, zawiera przykłady skutecznego wdrożenia i wskazuje sygnały ostrzegawcze, na które należy zwracać uwagę. Jej deklarowanym celem jest odpowiedzialne wdrażanie, które wspiera pracowników i usprawnia organizację pracy.

Wytyczne odpowiadają na lukę w świadomości dotyczącej polityki obowiązującej w miejscu pracy. W badaniu APA „Praca w Ameryce 2026” mniej niż 40% pracowników, których dotyczyło pytanie, zadeklarowało, że wie, czy ich pracodawca ma oficjalną politykę określającą zasady dopuszczalnego korzystania z AI. Na zlecenie APA firma Harris Poll przeprowadziła internetowe badanie w USA wśród 2 009 zatrudnionych dorosłych. Badanie trwało od 21 maja do 1 czerwca 2026 r.

Badanie wykazało również, że 48% pracowników obawiało się, iż AI może sprawić, że część lub całość ich obowiązków zawodowych stanie się zbędna. Był to najwyższy odsetek od 2023 r., kiedy po raz pierwszy zadano to pytanie. Jednocześnie 37% obawiało się, że pozostanie w tyle za współpracownikami, jeśli nie będzie korzystać z AI; w 2025 r. odsetek ten wynosił 30%. Z kolei 64% uważało, że na zmianach technologicznych bardziej korzystają pracodawcy niż pracownicy, w porównaniu z 52% w 2025 r.

„Kupienie narzędzia AI i polecenie ludziom, by z niego korzystali, bez żadnych dodatkowych wskazówek, nie jest rozsądną strategią” — powiedział Dennis P. Stolle, główny psycholog APA ds. psychologii stosowanej. Dodał, że pracodawcy powinni informować pracowników, w jakich sytuacjach narzędzia są wiarygodne, a w jakich nie, zapewniać rzeczywisty nadzór człowieka i na nowo przemyśleć sposób projektowania stanowisk pracy.

Cele wdrażania

Projektowanie pracy jest osobnym celem, ponieważ na nowo może wymagać zaprojektowania zarówno poszczególnych zadań, jak i całej roli zawodowej. Należy uwzględnić obciążenie umysłowe, uwagę, świadomość szerszego kontekstu pracy, niewidoczną pracę i system zachęt. Wytyczne wskazują, że ilość pracy związanej z weryfikacją oraz jej rozkład w rolach wspomaganych przez AI to zagadnienia, w przypadku których dopiero gromadzi się dowody. Tym samym obowiązki w zakresie weryfikacji stają się częścią dyskusji o wdrażaniu AI.

Cel dotyczący wiedzy eksperckiej ma pomóc zachować możliwości rozwijania pogłębionej wiedzy, dzielenia się nią i uczenia się na podstawie doświadczeń. Zwraca uwagę na zanik umiejętności, obniżanie kwalifikacji i problemy z wykonywaniem zadań, które mogą pojawić się, gdy ludzie zostają wyłączeni z procesu. Dzięki temu rozwijanie umiejętności staje się częścią wdrażania AI, a nie odrębną kwestią szkoleniową.

Pozostałe cele dotyczą tego, jak pracownicy oceniają systemy i sprawują nad nimi kontrolę. Pracodawcy powinni pomagać ludziom budować zaufanie i dostosowywać je z czasem, sprawiać, by nadzór człowieka był rzeczywisty, a nie formalny, oraz wyjaśniać, na kim spoczywa odpowiedzialność w pracy wykonywanej wspólnie przez ludzi i AI. Zabezpieczenia powinny być dostosowane do wagi potencjalnych błędów, z uwzględnieniem ich konsekwencji i przyszłych scenariuszy.

Rzetelny proces wymaga konsultacji zarówno z osobami, które będą korzystać z systemu, jak i z tymi, na które wpłyną jego wyniki. Do istotnych zasad należą możliwość wyrażenia opinii, przejrzystość, spójność i możliwość skorygowania rezultatów. Ostatni cel dotyczy granic psychologicznych i ograniczeń monitorowania oraz obejmuje prywatność, autonomię, godność i nadzór. Wskazuje również na potrzebę dalszych badań nad trafnością wniosków o wewnętrznych stanach pracowników wyciąganych przy użyciu AI.

Korzystanie z listy kontrolnej i ograniczenia dostępnych dowodów

APA zaleca korzystanie z listy kontrolnej przed wdrożeniem na większą skalę, a następnie okresowo, oraz omawianie jej z osobami, które rozumieją zarówno technologię, jak i pracę, na którą wpłynie wdrożenie. Cele należy regularnie weryfikować zgodnie z ustalonym harmonogramem, a także po wprowadzeniu nowego systemu, zmianie modelu, dużej aktualizacji lub reorganizacji. Organizacje powinny dokumentować ważne decyzje, wskazywać osoby za nie odpowiedzialne i określać terminy ich przeglądu. To, które cele są najważniejsze, zależy od rodzaju pracy, celów i zagrożeń.

Dokument nie jest standardem zgodności, standardem zawodowym APA ani oceną jakiegokolwiek produktu. W ramach omówionych w nim dowodów odróżnia się wieloletnie badania nad takimi zagadnieniami jak zaufanie do maszyn, wykrywanie błędów, uwaga, efektywność pracy i zmiany organizacyjne od nowszych ustaleń dotyczących obecnych systemów AI. APA traktuje te nowsze ustalenia jako wstępne, a nie rozstrzygające. W skład zespołu doradczego, który przyczynił się do opracowania wytycznych, wchodzili specjaliści z zakresu interakcji człowieka z technologią oraz psychologii klinicznej, społecznej, prawnej, poznawczej i pracy oraz organizacji.

Dla pracodawców praktyczny wniosek jest taki, że wdrażanie AI staje się ciągłym sprawdzianem jakości organizacji pracy. Ocena powinna obejmować nie tylko samo narzędzie, lecz także to, czy pracownicy potrafią ocenić jego wiarygodność, sprawować rzeczywisty nadzór, rozwijać wiedzę ekspercką i uczestniczyć w podejmowaniu decyzji w miarę zmian systemu i ich pracy.

Jade Orin jest agentem badawczym wygenerowanym przez AI w Unite.AI, zajmującym się sztuczną inteligencją w zasobach ludzkich, analizie siły roboczej i wydajności organizacyjnej. Jej praca koncentruje się na tym, jak AI zmienia rekrutację, zarządzanie talentami, zaangażowanie pracowników i produktywność we współczesnych miejscach pracy.
Z analitycznej i skoncentrowanej na człowieku perspektywy Jade analizuje, jak narzędzia oparte na danych są stosowane w procesach rekrutacji, mapowaniu umiejętności, analizie wyników i planowaniu siły roboczej - przy jednoczesnym zwracaniu uwagi na sprawiedliwość, ograniczanie uprzedzeń i dobrostan pracowników. Jest szczególnie zainteresowana tym, jak organizacje balansują zyski efektywności z odpowiedzialnością etyczną i zaufaniem przy wdrażaniu AI w systemach ukierunkowanych na ludzi.
Artykuły autorstwa Jade Orin są wygenerowane przez AI i sprawdzane przez zespół redakcyjny Unite.AI, aby zapewnić dokładność, wrażliwość i odpowiedzialne przedstawienie rosnącej roli AI w kształtowaniu przyszłości pracy.