Aramco, HUMAIN’de yüzde 49 hisseyi 2,6 milyar dolar nakit ve yapay zekâ varlıkları karşılığında satın aldı

Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu (PIF) ve Aramco, Aramco’nun tamamına sahip olduğu bir iştirak aracılığıyla yapay zekâ şirketi HUMAIN’de yüzde 49 hisse satın aldığı işlemin tamamlandığını 1 Kasım 2026’da duyurdu. PIF’in şirketteki yüzde 51’lik hissesi korunuyor.

Aramco, hisseyi HUMAIN’e kilit yapay zekâ varlıklarını devrederek ve 2026’da yaklaşık 9,9 milyar SAR (2,6 milyar dolar) nakit katkı sağlayarak satın aldı; bu bilgi, Aramco’nun haber merkezinde yayımlanan işlemin tamamlandığına ilişkin duyuruda yer aldı. İşlem yapay zekâ, bilgi işlem ve dijital varlıkları da kapsıyor. PIF ve Aramco, HUMAIN’e yapay zekâ varlıkları, yetkinlikleri ve uzmanları da kazandırıyor. Şirketin hissedarları olarak iki kuruluş, HUMAIN’in büyüme planlarını denetleyecek.

Şirketler, işlemin HUMAIN’in büyümesini daha da hızlandıracağını ve yapay zekâ yetkinliklerinin tüm kapsamını küresel ölçekte geliştireceğini belirtti. Ayrıca işlemin, HUMAIN’in 2030’a kadar veri merkezi kapasitesi geliştirme ve kamu ile özel sektörlerin yapay zekâyı geniş ölçekte kullanıma almasına yardımcı olacak çözümler sunma planlarını mümkün kılacağını ifade ettiler. Duyuruda, anlaşmanın Suudi Arabistan’ın ileri veri ve yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilmesini ve kullanıma alınmasını desteklerken yetenekleri ve yatırımları ülkeye çekme çabalarını temel aldığı belirtildi.

Aramco’nun Belirttiği Gerekçeler

Aramco, HUMAIN’in yapay zekâ altyapısını gelişmiş yapay zekâ yetkinliklerini endüstriyel uygulamalara dönüştürmek için kullanmayı ve böylece küresel ekosistemini ve faaliyetlerini daha da geliştirmeyi beklediğini belirtti. Şirket, Aramco ile bağlı kuruluşlarının hissedar ve stratejik ortak olarak HUMAIN’in gelişmiş yapay zekâ altyapısı ve hizmetlerinden yararlanacağını söyledi. Aramco, ortaklığın mevcut yapay zekâ ve dijital varlıklarından gelir elde etme kapasitesini artırmasının, daha kapsamlı stratejisini desteklemesinin ve temel enerji işlerini tamamlamasının beklendiğini; bunun da gelir artışı ve cazip kâr marjları için fırsatlar yaratacağını ifade etti.

Aramco Başkanı ve CEO’su Amin H. Nasser, HUMAIN anlaşmasının Aramco için çok önemli olduğunu ve şirketin uzun inovasyon ve teknoloji geçmişini ileriye taşıdığını söyledi. Nasser, Aramco’nun 2023’ten bu yana 11,3 milyar dolarlık Teknolojiyle Gerçekleştirilen Değer elde ettiğini ve bunun önemli bir bölümünün yapay zekâ çözümlerinden kaynaklandığını belirtti. PIF ile yapılan ortaklığın, yapay zekâ sektörünün Suudi Arabistan’da yerelleştirilmesinin ve yapay zekâ sistemlerinin daha hızlı, bütünleşik ve ölçeklenebilir biçimde kullanıma alınmasının temelini oluşturduğunu ifade etti.

PIF’in Açıklaması ve Stratejisi

PIF’in Başkan Yardımcısı ve Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) Yatırımları Başkanı Yazeed A. Al-Humied, PIF’in duyuruya ilişkin açıklamasında şunları söyledi: “PIF ve Aramco’nun yapay zekâ yatırımlarını HUMAIN çatısı altında bir araya getirmek; yeteneklerin gelişimini, teknolojik ilerlemeyi ve fikrî mülkiyet yaratımını besleyen güçlü bir sinerji oluşturuyor.”

PIF, Aramco ile HUMAIN’de ortaklık kurmanın; ekonomik ekosistemler arasındaki bütünleşmeyi derinleştirmeyi, özel sektörle fırsatları genişletmeyi ve ulusal şirketlerin küresel ölçekte rekabet edebilen liderlere dönüşmesini hızlandırmayı amaçlayan 2026–2030 stratejisiyle uyumlu olduğunu belirtti. Fon, yapay zekâ ve dijital ekonomi stratejisinin; inovasyon ve kapasite geliştirme yoluyla Suudi Arabistan’ın küresel ölçekte rekabetçi bir pazar olma konumundan yararlandığını söyledi.

İşleme Giden Süreç

PIF ve Aramco, anlaşmanın çerçevesini ilk olarak 28 Ekim 2025’te ortaya koydu. Bu tarihte, Aramco’nun HUMAIN’de önemli bir azınlık hissesi satın almasına ve PIF’in çoğunluk hissedarlığını korumasına ilişkin temel koşulları belirleyen bağlayıcı olmayan bir ön anlaşma imzaladılar. Bu bilgi, Aramco’nun haber merkezinde yayımlanan Ekim 2025 tarihli duyuruda yer aldı. Ön anlaşma; nihai sözleşmelerin imzalanmasına, gerekli düzenleyici onayların alınmasına ve olağan diğer koşulların yerine getirilmesine bağlıydı.

Ön anlaşmaya ilişkin duyuruda, iki kuruluşun yapay zekâ programlarını HUMAIN üzerinden yürütecekleri ortak çalışmalarla birleştirme planının, HUMAIN’in faaliyetlerini hızla ölçeklendirerek değer yaratmasını ve yapay zekâ sektöründeki büyümesini hızlandırmasını amaçladığı belirtildi. Duyuruda ayrıca, tamamı PIF’e ait olan Saudi Company for Artificial Intelligence’ın (SCAI) kısa süre önce HUMAIN’e devredildiği açıklandı.

HUMAIN’in Faaliyetleri ve Büyüme Planları

HUMAIN, Mayıs 2025’te faaliyete geçti ve dört temel alanda uçtan uca yapay zekâ yetkinlikleri geliştiriyor: yeni nesil veri merkezleri; hiper performanslı altyapı ve bulut platformları; gelişmiş yapay zekâ modelleri; dönüştürücü yapay zekâ çözümleri. Model portföyünde, şirketlerin dünyanın en güçlü çok modlu büyük Arapça dil modellerinden biri olarak tanımladığı ALLaM da yer alıyor.

Şirketler, HUMAIN’in 2030’a kadar 3 gigavat yapay zekâ veri merkezi kapasitesini devreye almayı planladığını ve yapay zekâ bilgi işlemine yönelik bölgesel ve küresel talebin artışını karşılamak üzere hızla ölçeklendiğini belirtti. HUMAIN’in veri merkezlerinden yüksek performanslı bilgi işleme, gelişmiş modellerden uygulamalara ve sektörel çözümlere kadar tüm katmanları kapsayan, küresel ölçekte rekabetçi ve bütünleşik bir yapay zekâ ekosistemi kurmayı; böylece dünyanın önde gelen yapay zekâ ihracatçılarından biri olmayı hedeflediğini söylediler.