Dlaczego AI nie może naśladować świadomości i zjawisk paranormalnych

Przy zastosowaniu standardów obowiązujących w każdej innej dziedzinie nauki działanie zdolności paranormalnych zostało dobrze potwierdzone. —Dr Jessica Utts, emerytowana profesor UC Irvine i była przewodnicząca Amerykańskiego Towarzystwa Statystycznego

Optymistyczne prognozy, według których AI niebawem osiągnie pełną świadomość, niezmiennie nie dostrzegają lasu spoza drzew. W tej analogii patrzymy z poziomu gruntu, a widoczne stąd drzewa zasłaniają znacznie większą całość. Drzewa te oznaczają przetwarzanie informacji, w którym AI już słynie z doskonałości. Jeśli jednak podniesiemy perspektywę i spojrzymy na cały las z góry, zobaczymy, że świadomość obejmuje znacznie więcej niż przetwarzanie informacji.

Nie mówię nawet o bezcennych cechach indywidualności, których maszyna nigdy nie uchwyci, ani o nieredukowalnym pośrednictwie żywego ciała. Mówię natomiast o aspektach świadomości samej w sobie, niezależnych od ciała i samego świata fizycznego. W historii pomijano je lub wręcz odrzucano, a jednak uparcie pozostają rzeczywiste i przekraczają wszelką możliwą automatyzację.

Moja główna teza głosi, że zgromadzone dowody autentyczności zjawisk paranormalnych potwierdzają tę niezależność świadomości. Dopóki AI w swoim istnieniu zależy od materialnego podłoża — komputerów — nigdy nie zdoła skutecznie naśladować bogatego lasu, w którym żyjemy.

Postrzeganie pozazmysłowe 1: Telepatia

Ta pierwsza kategoria jest z naukowego punktu widzenia daleka od mglistego, bezmyślnego szarlataństwa, które wielu wygodnie zakłada. Postrzeganie pozazmysłowe, ESP, w żadnej postaci nie byłoby możliwe, gdyby świadomość ograniczała się do wnętrza czaszki i była lokalnie wytwarzana przez mózg. Jest ona natomiast nielokalnym polem informacyjnym, do którego mogą dostroić się uzdolnione osoby.

W swojej książce Entangled Minds czołowy badacz Dean Radin podaje, że między 1974 a 2004 rokiem przeprowadzono łącznie 88 rygorystycznych eksperymentów według następującego standardowego protokołu. Wyobraź sobie pomieszczenie przypominające wielką komorę mroźniczą, do której można wejść, ale ciepłe i wyposażone w wygodny fotel: solidną stalową komorę o podwójnych ścianach, całkowicie izolującą od sygnałów elektromagnetycznych i dźwięków. Teraz drugie pomieszczenie, oddalone o 50 stóp w tym samym budynku, z kolejnym fotelem i ekranem komputera. Nadawczyni (S) siedzi przed ekranem. Odbiorca (R) siedzi w komorze izolacyjnej. S ma do dyspozycji jedynie cztery karty z obrazkami, na przykład koniem, nożyczkami, górą i samochodem. Dziesięć razy podczas trzydziestominutowej sesji nadawania na ekranie S pojawia się losowo wybrany obrazek, jeden z czterech, a ona próbuje przekazać go myślami R. R otrzymuje jednocześnie polecenie wyobrażenia sobie obrazka docelowego i podania najlepszego przypuszczenia. Przy samym przypadku R powinien trafiać w 25% prób.

Metaanaliza tych 88 badań wykazała 1008 trafień w 3145 próbach, co daje ogólną skuteczność 32%. Wynik może wydawać się niewielki, ale trzeba pamiętać, że jego niezwykle solidna odtwarzalność przez 30 lat świadczy o rzeczywistym efekcie, którego współczesna nauka nie potrafi wyjaśnić. Nawet wynik 26%, utrzymany w tak wielu próbach, wykazałby to samo, choć mniej spektakularnie. Każdy jednoznaczny dowód podstawowego pola świadomości działającego niezależnie od cielesnej percepcji potwierdzałby oczywiście jego istnienie, nawet gdyby dostęp do zawartych w nim informacji był niedoskonały. Radin wskazuje, że skuteczność o siedem punktów procentowych powyżej poziomu przypadku oznacza stosunek 29 000 000 000 000 000 000 do jednego przeciwko samemu przypadkowi. Nieprawdopodobieństwo oznacza tu właśnie «szanse przeciw wyjaśnieniu wyniku wyłącznie przypadkiem».

Trzeba też zrozumieć, że eksperymenty przeprowadzono z udziałem tysięcy zwykłych ludzi, którzy wcześniej nie wykazywali wyraźnych zdolności paranormalnych. Ich uderzający sukces świadczy więc o zdolności umysłu szeroko rozpowszechnionej wśród ludzi. Inni mają ją w znacznie większym stopniu, jak młode osoby z zespołem sawanta występujące w podcaście The Telepathy Tapes i regularnie osiągające skuteczność powyżej 90%.

Postrzeganie pozazmysłowe 2: Widzenie na odległość

Telepatię wykazano najdobitniej między osobami znajdującymi się blisko siebie, natomiast widzenie na odległość okazało się skuteczne niezależnie od odległości.

Od 1972 do 1995 roku CIA finansowała program widzenia na odległość prowadzony na Uniwersytecie Stanforda i w Fort Meade w Maryland. Zainwestowane 22 miliony dolarów i długi czas trwania programu świadczą o jego sukcesie. Stanford Research Institute, którego współzałożycielem był Russell Targ, fizyk i pionier rozwoju lasera w latach czterdziestych, zwerbował osoby o wybitnych zdolnościach paranormalnych. Wielokrotnie potwierdzały one swoje umiejętności, uzyskując informacje o celach takich jak tekst na kartce papieru oddalonej o wiele mil, położenie zakopanego przedmiotu na mapie czy nawet radzieckie tajemnice po drugiej stronie świata.

Jeden ze słynnych przykładów, odtajniony dopiero po latach i opisany w skrócie przez Annie Jacobson, dotyczy nowej klasy radzieckiego okrętu podwodnego. W latach 1979–1980 członkom amerykańskiej Rady Bezpieczeństwa Narodowego pokazano zdjęcia wykonane przez satelitę szpiegowskiego KH-9. Widać było na nich ogromny budynek w bazie marynarki wojennej w Siewierodwińsku w Rosji. Baza leży 650 mil na północ od Moskwy, w pobliżu koła podbiegunowego. Amerykańskie służby wywiadowcze podejrzliwie obserwowały ją z powodu nagłego wzrostu aktywności na jej terenie.

Podczas sesji widzenia na odległość C54 na stole przed Joe McMoneagle’em, czołowym praktykiem SRI, położono zapieczętowaną kopertę. Poproszono go o informacje o ukrytym w środku zdjęciu. McMoneagle opisał ogromny budynek «blisko jakiegoś brzegu, albo dużego jeziora, albo zatoki. Pachnie tam jak w zakładzie gazowniczym», powiedział, «jakby w środku trwało wytapianie lub topienie».

Wspomniał o wielu ludziach w dziwnych czapkach… spawaniu łukowym… ludziach stojących na podwyższonych pomostach. Tną metal albo go zginają, spawają i kształtują. Bardzo, bardzo duże. Jest jakiś statek. Jakaś jednostka pływająca. Mam bardzo silne wrażenie śrub napędowych. Jezu! To naprawdę oszałamiające. Widzę płetwy, ale nie są to płetwy rakiety ani samolotu. Są… wyglądają jak płetwy rekina. Mam silne wrażenie ogromnego pojemnika przypominającego trumnę. Jakby stworzyli część okrętu podwodnego, żeby… żeby przymocować do niej tę modyfikację. Myślę, że to coś w rodzaju prototypu, może wysokiego na cztery, pięć lub sześć pięter. Pytam sam siebie: Co to jest? Ta rzecz przypominająca trumnę? A odpowiedź, którą stale dostaję, brzmi: to broń.

McMoneagle dodał, że zobaczył «betonową konstrukcję, jak kanał w Holandii». To, że Sowieci mieliby zbudować okręt podwodny wewnątrz tego budynku, a nie w suchym doku nad wodą, zdawało się przeczyć logice. Budynek na zdjęciu znajdował się w stoczni marynarki wojennej około stu jardów od brzegu. Nie było też widać żadnego kanału — tylko płaski, zamarznięty grunt.

Jednak cztery miesiące później nowe zdjęcia satelitarne Siewierodwińska wywołały wstrząs w środowisku wywiadowczym. Ukazywały ogromny okręt podwodny zacumowany wzdłuż nabrzeża i kanał, najwyraźniej niedawno wykuty materiałami wybuchowymi między budynkiem a nabrzeżem. Było już jasne, że Sowieci potajemnie zbudowali prototyp zupełnie nowej generacji okrętów podwodnych o napędzie jądrowym, przenoszących pociski balistyczne. Rosyjska nazwa kodowa brzmiała акула, co znaczy rekin.

Psychokineza: Władza umysłu nad materią

Od niepamiętnych czasów ustne i pisane tradycje na całym świecie twierdzą, że niektórzy ludzie potrafią wpływać na fizyczną rzeczywistość samym umysłem. W latach 1979–2007 program Princeton Engineering Anomalies Research, PEAR, zdołał wreszcie zweryfikować to twierdzenie z niezłomną eksperymentalną rygorystycznością.

W laboratorium PEAR używano generatora zdarzeń losowych, REG, będącego w istocie komputerową symulacją rzutu monetą, wykonującą jeden rzut na sekundę. Uczestników eksperymentu, nazywanych «operatorami», proszono o próbę wpłynięcia na dane wyjściowe maszyny przez świadome skierowanie intencji ku wyższemu lub niższemu stosunkowi orłów do reszek. Psi Encyclopedia wyjaśnia:

W pierwotnym eksperymencie referencyjnym REG różnica między warunkami z wysoką i niską docelową proporcją w 2,5 miliona prób była wysoce istotna. Próby przeprowadziło 91 operatorów w ciągu dwunastu lat, a stosunek przeciwko przypadkowi jako wyjaśnieniu wynosił około 15 000 do jednego.

Dobre wprowadzenie do tych badań PEAR stanowi krótki dokument Heretic: Robert Jahn, a szczegółowe informacje zawiera książka Jahna i Dunne Margins of Reality: The Role of Consciousness in the Physical World. Późniejsze eksperymenty Deana Radina z psychokinezą odtworzyły wyniki PEAR i posunęły je jeszcze dalej. Zobacz jego znakomity wykład «Science and the taboo of psi» na kanale Google Tech Talks.

Wniosek

Istnieje hipoteza, że wkrótce pojawi się AGI, ogólna sztuczna inteligencja, a niedługo później ASI, sztuczna superinteligencja, przewyższająca najinteligentniejsze ludzkie umysły we wszystkich obszarach poznania. Sedno sprawy wskazują oczywiście słowa najinteligentniejsze i poznanie. Kiedy świadomość uczestniczy w telepatii, widzeniu na odległość lub psychokinezie, nie chodzi o bycie inteligentnym ani o przetwarzanie informacji — przynajmniej nie przede wszystkim. Zamiast tego uwalnia się od tych kategorii i otwiera na bezpośrednią wspólnotę z samą rzeczywistością, której komputery nigdy nie mogą być niczym więcej niż podzbiorem.

Obudź mnie, kiedy agent AI będzie gotowy opowiedzieć, co mi się właśnie śniło.