David Mařák, dyrektor ds. technologii i współzałożyciel YORD – cykl wywiadów

David Mařák jest dyrektorem ds. technologii i współzałożycielem YORD. Dzięki ponad dziesięcioletniemu doświadczeniu w technologiach immersyjnych kieruje strategią technologiczną studia i jego rozwojem na styku sztucznej inteligencji, rzeczywistości rozszerzonej, komputerów przestrzennych oraz interaktywnych doświadczeń cyfrowych. Jego praca obejmuje aplikacje oparte na AI, rzeczywistość wirtualną i rozszerzoną, cyfrowych ludzi oraz technologie generatywne działające w czasie rzeczywistym.

YORD to studio kreatywnych technologii, które projektuje i tworzy doświadczenia z zakresu AI i XR dla marek oraz organizacji. Jego działalność obejmuje interaktywne instalacje, immersyjne doświadczenia marki, przestrzenie muzealne, rozwiązania szkoleniowe i niestandardowe produkty cyfrowe, łącząc prace kreatywne z nowymi technologiami.

YORD tworzy rozwiązania na Apple Vision Pro i inne zestawy nagłowne. Jak okulary Samsunga wypadają z perspektywy dewelopera i co oznaczają dla immersyjnego handlu detalicznego?

Vision Pro to zamknięte, ściśle zoptymalizowane urządzenie o futurystycznym wyglądzie, a jako deweloper dokładnie wiesz, z czym pracujesz. Okulary Samsunga zaprojektowano tak, by wyglądały jak zwykłe okulary, a Android XR będzie działać na sprzęcie kilku producentów, więc jest to platforma bardziej otwarta i zróżnicowana, a zarazem nieidealnie dostosowana do żadnego konkretnego urządzenia.

Kilka lat temu uznałbym tę fragmentację za poważny problem. Dziś nie sądzę, żeby miała aż takie znaczenie. Dzięki wykorzystaniu AI w procesie tworzenia oprogramowania znacznie łatwiej zoptymalizować je pod kątem konkretnego urządzenia, zapoznać się z dokumentacją innego producenta czy przenieść rozwiązanie między platformami. Dlatego zwykle wygrywa otwarta platforma, bo tworzy dla niej więcej osób. Z tego powodu w dłuższej perspektywie postawiłbym na Android XR. Jeśli jednak chodzi o immersyjny handel detaliczny, te okulary na razie niczego nie oferują. Brak wyświetlacza oznacza, że nie możemy stworzyć niczego, co klient mógłby zobaczyć.

Czy gdy ludzie założą te okulary w sklepie, pojawi się możliwość jakiejś interakcji, której nie da się zrealizować za pomocą telefonu?

Jeszcze nie. Muszę jednak powiedzieć, że ogólnie lubię okulary. Od 15 lat prowadzimy cyfrowe życie za pośrednictwem telefonów, ale nie jest to wygodne: trzeba patrzeć w dół na mały prostokąt i przez cały czas trzymać go w jednej ręce. Okulary to naturalny kolejny krok.

Okulary Samsunga nie rozwiązują jednak tego problemu. Można spojrzeć na produkt i zapytać o niego Gemini bez wyjmowania telefonu, co jest wygodne, ale telefon już potrafi to samo — zmieniło się tylko to, że kamera znalazła się na nosie. Nowością byłaby możliwość spojrzenia na produkt i zobaczenia bezpośrednio na półce jego ceny, materiału, opinii lub dostępności w sklepie. Okulary Samsunga potrafią rozpoznać produkt i na tym ich możliwości się kończą.

Jakie jest największe ograniczenie urządzenia bez wyświetlacza dla marek i co powinny robić, zanim pojawią się wersje z wyświetlaczem?

Nie da się niczego pokazać. Można mieć świetne dane o produktach i sprytnego asystenta, który z nich korzysta, a klient i tak usłyszy opis zamiast zobaczyć produkt.

Nie opierałbym żadnej strategii immersyjnej na tych okularach. Jeśli marka chce wykorzystać XR, powinna zrobić to na sprzęcie, który już dziś obsługuje XR, a treści przygotować w formacie, który później można przenieść na inne platformy. Warto zadbać o dobre modele 3D produktów, uporządkowane dane produktowe i doświadczenia, które nie są przypisane do jednego urządzenia. Kiedy pojawią się lekkie okulary z prawdziwym wyświetlaczem — a sądzę, że tak się stanie — właśnie te elementy będzie można ponownie wykorzystać.

Sklepy Warby Parker pełnią funkcję miejsc demonstracyjnych. Dlaczego sklep stacjonarny sprawdza się przy tej premierze?

Nie postrzegam tego tyle jako poligonu doświadczalnego, ile miejsca, w którym sprzedaje się okulary. To okulary korekcyjne z wbudowaną kamerą, a okulary korekcyjne kupuje się u optyka. Przymierzasz je, montują w nich twoje soczewki i wychodzisz w nich ze sklepu. Samsung i Google potrzebowały sieci z setkami sklepów i własnymi laboratoriami optycznymi — Warby Parker właśnie to zapewnia. Meta zrobiła to samo z Ray-Ban i EssilorLuxottica.

Uważam, że to słuszna decyzja. Zanim okulary staną się gadżetem, są elementem mody i wyrobem medycznym, a sprzedaż ich w sklepie z elektroniką prawdopodobnie by się nie sprawdziła. To także jasno pokazuje, czym jest ten produkt. Sprzedawane są oprawki, a Gemini dostaje się razem z nimi.

Okulary z kamerą budzą niepokój. Jak marki powinny podchodzić do tego problemu w sklepach i przestrzeni publicznej?

Nie sądzę, żeby problemem była sama kamera. Przez cały dzień chodzimy z telefonem i jego aparatem w ręku, a nikt nie nazywa go urządzeniem inwigilacyjnym. Okulary po prostu umieszczają kamerę, którą już mamy, w innym miejscu.

Różnica polega na tym, że w przypadku telefonu widać, kiedy ktoś kieruje go na jakiś obiekt, a przy okularach osoby w pobliżu nie są w stanie tego stwierdzić. Dlatego co najmniej potrzebna jest kontrolka nagrywania, która będzie jasna, widoczna z przodu i niemożliwa do wyłączenia. Wolałbym, żeby jej stosowanie było wymogiem dla całej platformy, a nie decyzją podejmowaną osobno przez każdego producenta. Pozostają też pytania o to, co jest nagrywane, jak długo jest przechowywane, kto ma do tego dostęp i co mogą zobaczyć deweloperzy tacy jak my. Samsung i Google niewiele na ten temat powiedziały. Dopóki tego nie zrobią, nie tworzyłbym doświadczeń w sklepach, które wymagają ciągłego obserwowania klienta.

Co jest najłatwiejszą do wykorzystania szansą dla sprzedawców detalicznych, którzy chcą już dziś zrobić coś pożytecznego?

Udostępnienie istniejących informacji o produktach za pomocą głosu, a następnie sprawdzenie, czy ktokolwiek rzeczywiście woli z nich korzystać, zamiast wyciągać telefon. Nie widzę tu wiele więcej.

W przypadku każdego projektu dotyczącego okularów trzeba sprawdzić, czy pozwalają zrobić coś lepiej niż za pomocą urządzenia, które klient ma już w kieszeni. Jeśli to samo działa równie dobrze na telefonie, nie ma powodu płacić za wersję na okulary. Jeśli sprzedawca detaliczny chce zaoferować prawdziwie immersyjne doświadczenie, można to dziś zrobić na innym sprzęcie i możemy je stworzyć. Próba wykorzystania XR na urządzeniu bez wyświetlacza skończy się na sztuczce.

YORD działa na wielu platformach. Jak wpływa to na rady, których udzielacie markom w sprawie inwestowania w XR?

Najważniejsza lekcja, jaką wyciągnęliśmy, jest taka, by nie mylić zapowiedzi sprzętu z okazją do tworzenia oprogramowania. Vision Pro, Quest i pozostałe urządzenia bardzo się od siebie różnią, ale na każdym z nich możemy stworzyć coś wizualnego, co reaguje na otoczenie użytkownika. W przypadku okularów Samsunga nie możemy tego zrobić, więc zanim zapytamy, jak przenieść dane doświadczenie, musimy sprawdzić, czy urządzenie w ogóle jest w stanie je obsłużyć.

Poza tym nasze rady się nie zmieniły. Nie uzależniajcie planów dotyczących XR od jednego producenta. Przeszliśmy już przez wystarczająco wiele generacji sprzętu, by wiedzieć, że za dwa lata urządzenia będą wyglądać inaczej. To, co zostaje z wami, to stworzone treści i zdobyci użytkownicy.

Jak mierzycie, czy doświadczenie XR buduje lojalność, w porównaniu ze zwykłym cyfrowym punktem styku?

Nie liczyłbym, ile osób wypróbowało dane rozwiązanie, bo każdy raz spróbuje nowego sprzętu. Sprawdziłbym, co stało się później. Czy lepiej zrozumieli produkt? Czy szybciej podjęli decyzję? Czy dokonali zakupu? Czy wrócili? To te same wskaźniki, których używa się w przypadku strony internetowej lub aplikacji, a wersja XR musi wypaść lepiej. W przeciwnym razie nie ma powodu, by ją tworzyć.

W przypadku prawdziwego XR jest spora szansa, że tak się stanie, bo pokazuje się komuś produkt w jego własnym otoczeniu, a nie na ekranie. W przypadku okularów bez wyświetlacza zachowałbym ostrożność i nie obiecywałbym niczego podobnego. Porównajcie je z aplikacją na telefon i zobaczcie, jaki będzie wynik.

Jakie jest dziś największe błędne przekonanie marek na temat XR i czy premiera produktu Samsunga coś w tej kwestii zmienia?

Że wszystko, co wiąże się z okularami, zestawem nagłownym lub AI, jest XR. To nieprawda. XR oznacza treści cyfrowe powiązane z otaczającą nas przestrzenią fizyczną, więc urządzenie musi rozumieć otoczenie i móc zmieniać to, co widzimy.

Google Glass miały wyświetlacz, ale niemal wcale nie rozumiały, na co patrzy użytkownik. Okulary Samsunga działają odwrotnie: rozpoznają otoczenie za pomocą kamery i Gemini, ale nie mogą niczego wyświetlić. Każde z tych urządzeń ma więc tylko połowę potrzebnych możliwości. Kilka lat temu branża przypięła etykietę metawersum wielu rozwiązaniom, które nie miały nic wspólnego z immersyjnym przetwarzaniem, i obawiam się, że z okularami AI zrobimy to samo. Produkt Samsunga może być dobrym asystentem do noszenia. Sama nazwa nie czyni z niego urządzenia XR.

Jako CTO, na co będzie Pan zwracać uwagę w ciągu najbliższych 6–12 miesięcy, by ocenić, czy okulary XR zmierzają na rynek masowy, czy pozostaną niszowe?

Na dwie rzeczy: czy sprzęt osiągnie odpowiedni poziom i czy deweloperzy uzyskają do niego dostęp.

Jeśli chodzi o sprzęt, sądzę, że okulary w końcu zastąpią telefon, bo wszystko, co robimy na telefonie, wolelibyśmy robić bez trzymania go w ręku. Brakuje jednego urządzenia, które miałoby przezroczysty wyświetlacz, rozumiało otaczającą nas przestrzeń i było wyposażone w oprawki, które można nosić od rana do wieczora. Vision Pro, Galaxy XR i Quest są na to zbyt ciężkie i zbyt drogie. Okulary Samsunga są wystarczająco lekkie, ale niczego nie wyświetlają. Najbliżej tego ideału są jak dotąd Snap’s Specs, które trafiły do sprzedaży tej jesieni w cenie około 2200 USD. Nadal są zbyt drogie i trochę za grube, ale mają prawdziwy wyświetlacz, rozumieją otoczenie i możemy tworzyć na nie oprogramowanie. Spodziewam się, że właśnie w tym kierunku będzie rozwijać się rynek, a Samsung jest obecnie w tyle.

Jeśli chodzi o deweloperów, chcę się przekonać, czy będziemy mogli udostępniać własne aplikacje, renderować treści przestrzenne i korzystać z danych, których urządzenie używa do rozumienia otoczenia, a także czy zasady dotyczące kamery zostaną spisane. Jeśli platformy się otworzą, użytkownicy szybko zaczną na nich tworzyć, bo dzięki AI tworzenie oprogramowania stało się znacznie tańsze. Jeśli pozostaną zamknięte i ograniczą się do jednego asystenta, skończymy z nieco lepszą Alexą.

Dziękuję za świetny wywiad. Czytelnicy, którzy chcą dowiedzieć się, jak XR, AI i przetwarzanie przestrzenne mogą pomóc tworzyć przydatne doświadczenia zakupowe i doświadczenia związane z marką, powinni odwiedzić YORD.