Dziecięce zaufanie do robotów: preferencje zależne od wieku

Opublikowane niedawno badanie w Journal of Cognition and Development zbadało, jak wiek przedszkolaków wpływa na ich zaufanie do robotów jako źródeł informacji. Badanie przeprowadziła ekipa z Concordia University i odkryła, że podczas gdy trzylatki nie wykazywały preferencji, pięciolatki były bardziej skłonne do zaufania robotom jako kompetentnym nauczycielom.

Ustawienie eksperymentu i wyniki

Badanie podzieliło przedszkolaków na dwie grupy, składające się z trzylatków i pięciolatków. Uczestnicy brali udział w spotkaniach za pośrednictwem Zoom, na których wyświetlano film z młodą kobietą i humanoidalnym robotem Nao, siedzącymi obok siebie z różnymi znanych obiektami pomiędzy nimi. Robot poprawnie oznaczył obiekty, podczas gdy człowiek celowo podawał błędne oznaczenia.

Później dzieciom przedstawiono nieznane przedmioty, a zarówno robot, jak i człowiek używali nonsensownych terminów do oznaczenia tych obiektów. Gdy poproszono je, jaki jest nazwany obiekt, trzylatki nie wykazywały preferencji dla oznaczenia robota lub człowieka. Natomiast pięciolatki były bardziej skłonne do zatwierdzenia terminu podanego przez robota.

Anna-Elisabeth Baumann, kandydatka na stopień doktora, stwierdziła: “Widzimy, że w wieku pięciu lat dzieci wybierają naukę od kompetentnego nauczyciela zamiast kogoś, kto jest bardziej znany im – nawet jeśli kompetentny nauczyciel jest robotem.”

Zespół badawczy obejmował również Elizabeth Goldman, stypendystkę Horizon Postdoctoral, Alexandra Meltzer, asystenta badawczego, oraz profesora Diane Poulin-Dubois z Wydziału Psychologii na Concordia University.

Robot w kształcie ciężarówki i zadanie naiwnej biologii

Eksperyment został powtórzony z nowymi grupami trzylatków i pięciolatków, tym razem używając małego robota w kształcie ciężarówki o nazwie Cozmo. Wyniki były podobne do tych z humanoidalnym Nao, co wskazuje, że wygląd robota nie wpływał na strategie selektywnego zaufania dzieci.

Badacze również przeprowadzili zadanie naiwnej biologii, prosząc dzieci o identyfikację, czy biologiczne organy, czy mechaniczne części składają się na wewnętrzne części nieznanych zwierząt i robotów. Podczas gdy trzylatki wydawały się niepewne, pięciolatki bardziej dokładnie identyfikowały, że tylko mechaniczne części należą do wnętrza robotów.

Baumann wyjaśnia: “Dane te pokazują, że dzieci wybierają naukę od robota, mimo że wiedzą, że nie jest on podobny do nich. Wiedzą, że robot jest mechaniczny.”

Wnioski dla edukacji i uczenia się

Badacze zauważają, że chociaż istnieje wiele literatury na temat korzyści z używania robotów jako pomocy dydaktycznych dla dzieci, większość badań koncentruje się na jednym robotycznym informatorze lub dwóch robotach w konkurencji. Ich badanie, z drugiej strony, porównało zarówno ludzkie, jak i robotyczne źródła, aby ustalić, czy dzieci priorytetowo traktują afiliację społeczną i podobieństwo ponad kompetencję przy wyborze, komu ufają i od kogo uczą się.

Poulin-Dubois podkreśla, że ich badanie opiera się na wcześniejszym artykule, pokazując, że w wieku pięciu lat dzieci traktują roboty w podobny sposób jak dorosłych. Mówi: “Starsze przedszkolaki wiedzą, że roboty mają mechaniczne wnętrza, ale nadal antropomorfizują je. Podobnie jak dorośli, te dzieci przypisują robotom pewne cechy ludzkie, takie jak możliwość mówienia, myślenia i odczuwania.”

Elizabeth Goldman podkreśla, że roboty powinny być traktowane jako narzędzia do badania, jak dzieci uczą się od ludzi i nie-ludzkich agentów. Kończy: “Wraz ze wzrostem wykorzystania technologii oraz częstszym kontaktem dzieci z urządzeniami technologicznymi, ważne jest dla nas zrozumienie, jak technologia może być pomocnym narzędziem w ułatwieniu ich uczenia się.”