Czy wygląd robota może wpłynąć na jego skuteczność jako trenera dobrostanu w miejscu pracy?

Niedawne badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Cambridge ujawniło, że wygląd zewnętrzny robotów trenerów dobrostanu wpływa na zaangażowanie uczestników w interakcje z nimi. Badanie, przeprowadzone w firmie konsultingowej technologicznej, wzięło udział 26 pracowników, którzy uczestniczyli w cotygodniowych sesjach treningowych z robotami przez cztery tygodnie. W eksperymencie użyto dwóch różnych robotów trenerów, oba z identycznymi głosami, wyrazami twarzy i scenariuszami.

Pracownicy, którzy wchodzili w interakcje z robotem w postaci zabawki, zgłaszali większe poczucie połączenia ze swoim “trenerem” niż ci, którzy pracowali z robotem podobnym do człowieka. Naukowcy uważają, że ten wynik wynika z faktu, iż ludzkie postrzeganie robotów jest wpływane przez kulturę popularną, gdzie wyobraźnia nie zna granic. W związku z tym, prawdziwe roboty często nie spełniają tych oczekiwań.

Prostszy wygląd robota w postaci zabawki mógł spowodować, że uczestnicy mieli niższe oczekiwania, co ułatwiło im nawiązanie połączenia z nim. Z drugiej strony, ci, którzy wchodzili w interakcje z robotem podobnym do człowieka, stwierdzili, że ich oczekiwania nie pokrywały się z rzeczywistością, ponieważ robot nie był w stanie prowadzić interaktywnych rozmów.

Pomimo rozbieżności między oczekiwaniami a rzeczywistością, badanie wykazało potencjał robotów jako cennego narzędzia do promowania dobrostanu psychicznego w miejscu pracy. Wyniki zostały przedstawione na konferencji ACM/IEEE International Conference on Human-Robot Interaction w Sztokholmie 15 marca.

Światowa Organizacja Zdrowia zaleca pracodawcom promowanie i ochronę dobrostanu psychicznego w pracy. Niemniej, wdrożenie praktyk dobrostanu jest często utrudnione przez niewystarczające zasoby i personelem. Chociaż roboty wykazały wstępny potencjał w rozwiązaniu tej luki, większość badań została przeprowadzona w laboratoriach.

Doktor Micol Spitale, pierwszy autor artykułu, wyjaśnił motywację za badaniem, mówiąc: “Chcieliśmy wyprowadzić roboty z laboratorium i zbadać, jak mogą być one użyteczne w świecie rzeczywistym”.

Naukowcy współpracowali z lokalną firmą technologiczną Cambridge Consultants, aby zaprojektować program dobrostanu w miejscu pracy z użyciem robotów. Przez cztery tygodnie pracownicy byli prowadzeni przez jeden z dwóch robotów: QTRobot (QT) lub Misty II robot (Misty).

QT, childlike humanoid robot, mierzy około 90 cm wysokości, podczas gdy Misty, robot w postaci zabawki, mierzy 36 cm wysokości. Oba roboty mają twarze z ekranem, które mogą wyświetlać różne wyrazy twarzy. Roboty zostały zaprogramowane z osobowością trenera, cechującą się wysoką otwartością i sumiennością.

Uczestnicy byli prowadzeni przez ćwiczenia pozytywnej psychologii przez robota w sali konferencyjnej, a każda sesja zaczynała się od robota, który prosił uczestników o przypomnienie pozytywnego doświadczenia lub wyrażenie wdzięczności. Robot następnie zadawał dodatkowe pytania. Po sesjach uczestnicy oceniali robota za pomocą kwestionariusza i wywiadu.

Badanie wykazało, że uczestnicy, którzy pracowali z robotem w postaci zabawki Misty, zgłaszali lepsze połączenia robocze i bardziej pozytywne postrzeganie robota w porównaniu z tymi, którzy pracowali z childlike robotem QT. Doktor Spitale sugerował, że wygląd Misty mógł wpłynąć na te wyniki.

Profesor Hatice Gunes, który kierował badaniem, podkreślił wagę udoskonalania interakcji robota, aby spełnić oczekiwania użytkowników. Powiedział: “Bardzo trudno stworzyć robota, który jest w stanie prowadzić naturalne rozmowy. Nowe rozwiązania w dużych modelach językowych mogą być bardzo korzystne w tym zakresie”.

Minja Axelsson, współautor badania, zwrócił uwagę, że uprzedzenia na temat wyglądu lub zachowania robotów mogą utrudniać przyjęcie robotyki w obszarach, w których mogą być one przydatne. Uczestnicy badania, chociaż świadomi, że roboty nie były tak zaawansowane jak ich fikcyjne odpowiedniki, nadal znaleźli ćwiczenia dobrostanu pomocne i byli otwarci na pomysł rozmawiania z robotem w przyszłości.

Zespół badawczy koncentruje się obecnie na udoskonaleniu responsywności trenerów robotów podczas sesji treningowych i interakcji.