Szanse Ameryki Łacińskiej związane z AI zależą od tego, co stanie się po napływie kapitału

W miarę jak Brazylia zwiększa inwestycje w infrastrukturę sztucznej inteligencji, Marcelo Borgheti, dyrektor zarządzający Vistra Brazil, zastanawia się, dlaczego przekształcenie centrów danych w szerszą gospodarkę opartą na AI wymaga od rządów skupienia się na warunkach prowadzenia działalności w takim samym stopniu jak na megawatach.

Wraz z przyspieszeniem globalnego wyścigu o przywództwo technologiczne Brazylia zwiększa inwestycje w infrastrukturę niezbędną do konkurowania w dziedzinie AI. Jej rząd niedawno ogłosił inwestycje w infrastrukturę związaną z AI o wartości około 2,3 mld reali (444,2 mln USD), w tym 1,3 mld reali na infrastrukturę superkomputerową w Rio de Janeiro oraz odrębne zamówienie publiczne o wartości około 1 mld reali na wysokowydajny superkomputer AI w Rio Grande do Norte. Oba projekty są częścią szerszego Brazylijskiego Planu Sztucznej Inteligencji, który stawia zaawansowaną infrastrukturę obliczeniową w centrum ambicji Brazylii w dziedzinie AI.

Wybór Rio Grande do Norte jest częściowo związany z potencjałem energetycznym tego stanu, stanowiącym istotny atut dostępnym na wielu rynkach Ameryki Łacińskiej. W prognozie IRENA dotyczącej Ameryki Południowej na 2025 r. region ten określono jako światowego lidera w dziedzinie czystej energii, dzięki znacznym zasobom energii wodnej, wiatrowej i słonecznej. W połączeniu z rosnącym zapotrzebowaniem cyfrowym daje to Ameryce Łacińskiej silną pozycję w globalnym wyścigu o infrastrukturę AI.

Ten potencjał ma znaczenie tylko wtedy, gdy projekty mogą rzeczywiście ruszyć. Centra danych potrzebują niezawodnego zasilania, przyłączeń do sieci, wody, odpowiednich gruntów i właściwych pozwoleń, a problemy w którymkolwiek z tych obszarów mogą szybko opóźnić realizację inwestycji.

Nawet jeśli taka infrastruktura zostanie pomyślnie zbudowana, korzyści gospodarcze wykraczają daleko poza sam obiekt. Nowe centrum danych lub superkomputer mogą zwiększyć moce obliczeniowe, ale ich szerszy wpływ zależy od tego, co rozwinie się wokół nich. Firmy technologiczne muszą mieć możliwość rozpoczęcia działalności i jej rozwijania, wyspecjalizowani dostawcy muszą uzyskać dostęp do rynku, a wykwalifikowani pracownicy potrzebują powodu, by zostać. To właśnie sprawia, że inwestycje w infrastrukturę stają się podstawą szerszej gospodarki opartej na AI.

Operacyjne realia infrastruktury AI

Niezawodne, ekologiczne źródła energii i łączność cyfrowa to niezbędne podstawy projektów związanych z centrami danych. Międzynarodowe firmy oceniają jednak te zasoby fizyczne jako część znacznie szerszego otoczenia operacyjnego. Zagraniczni inwestorzy analizujący rynki Ameryki Łacińskiej oceniają, jak szybko można uruchomić kapitał, uzyskać licencje i rozpocząć działalność operacyjną. Obciążenia administracyjne i niejednoznaczność przepisów często sprawiają, że przewaga wynikająca z krótszego czasu wejścia na rynek zostaje zaprzepaszczona przez długotrwałe opóźnienia systemowe.

Firmy budujące i obsługujące infrastrukturę AI mierzą się z wyzwaniami, które znacznie wykraczają poza samo wejście na nowy rynek. Obliczenia z wykorzystaniem systemów o dużej gęstości wymagają wyspecjalizowanych łańcuchów dostaw, obejmujących dostawców sprzętu sprowadzających zaawansowane procesory graficzne (GPU) w ramach złożonych procedur celnych, firmy inżynieryjne zajmujące się specjalistyczną infrastrukturą chłodzącą, dostawców usług chmurowych wdrażających architektury obejmujące wiele regionów oraz firmy technologiczne zatrudniające specjalistów od uczenia maszynowego z różnych krajów.

Dostawcy sprzętu często potrzebują lokalnych podmiotów prawnych i rachunków bankowych, zanim będą mogli zawierać umowy, a zespoły inżynieryjne mogą potrzebować wsparcia w sprawach imigracyjnych, płacowych i pracowniczych. Usługodawcy potrzebują również obsługi księgowej, rejestracji podatkowych i procedur sprawozdawczych, które nadążą za rozwojem firmy. Duża inwestycja w centrum danych może przyciągnąć dziesiątki powiązanych przedsiębiorstw, ale efekt mnożnikowy dla gospodarki zależy od tego, jak łatwo firmy te mogą przejść od zainteresowania do rozpoczęcia działalności. 

Przejście od decyzji inwestycyjnej do faktycznego rozpoczęcia działalności wymaga od tych firm sprawnego zakładania lokalnych podmiotów prawnych, organizacji zgodnej z przepisami obsługi płacowej w wielu jurysdykcjach, poruszania się wśród regulacji dotyczących podatku od usług cyfrowych oraz zarządzania bieżącą sprawozdawczością bez niepewności administracyjnej. Gdy procedury administracyjne są powolne lub nieprzewidywalne, rozwój całego ekosystemu technologicznego może wyhamować. Opóźnienia w zakładaniu podmiotów prawnych odsuwają w czasie rekrutację i zawieranie lokalnych umów, a złożone przepisy podatkowe i regulacyjne zwiększają bieżące obciążenia związane z zarządzaniem.

Poruszanie się po rozdrobnionym rynku regionalnym

Przekształcenie infrastruktury fizycznej w szerszą gospodarkę opartą na AI jest szczególnie złożone w Ameryce Łacińskiej, ponieważ firmy działają na wielu odrębnych obszarach prawnych, a nie na jednym jednolitym rynku. Brazylia, Chile, Meksyk, Kolumbia i inne rynki regionu mają odrębne ramy prawne, przepisy dotyczące zatrudnienia, systemy podatkowe i wymogi regulacyjne.

W efekcie ten sam łańcuch dostaw związany z AI może za każdym razem napotkać inny model operacyjny po przekroczeniu granicy. Firma rozwijająca działalność z Brazylii w Chile lub Kolumbii może być zmuszona ponownie przeanalizować struktury podmiotów prawnych, zasady zatrudnienia, rejestracje podatkowe, ustawową sprawozdawczość i procesy zarządzania, zamiast po prostu powielić dotychczasowe rozwiązania. Rozwój regionalny może stać się obciążający administracyjnie na długo przed osiągnięciem przez firmę znaczącej skali, zwłaszcza gdy wymaga współpracy z różnymi lokalnymi doradcami, korzystania z odmiennych systemów i dostosowania się do różnych cykli sprawozdawczych.

Dla międzynarodowych dostawców technologii i ich partnerów w łańcuchu dostaw obsługa tego rozdrobnionego rynku za pośrednictwem odrębnych usługodawców administracyjnych w każdym kraju powoduje utrudnienia operacyjne i zwiększa ryzyko niezgodności z przepisami. 

Rozwijające się firmy potrzebują zintegrowanej infrastruktury operacyjnej, która łączy lokalną wiedzę i doświadczenie w każdej jurysdykcji z globalnymi standardami zarządzania i zgodności w całej organizacji.

Niezależnie od tego, czy firma tworzy pierwszą lokalną placówkę, zarządza bieżącymi zobowiązaniami podatkowymi i transgranicznymi listami płac, czy koordynuje zgodność z przepisami w wielu podmiotach działających w regionie, potrzebuje spójności, przejrzystości i rozliczalności na każdym etapie działalności. Ograniczenie tych barier administracyjnych pozwala firmom technologicznym skupić się na rozwijaniu podstawowej działalności zamiast na zmaganiu się z lokalną biurokracją.

Szersza perspektywa rządów

Prawdziwe korzyści gospodarcze wynikające z boomu na AI pojawiają się wtedy, gdy zobowiązania kapitałowe przekładają się na działające i rozwijające się przedsiębiorstwa, które zatrudniają lokalnych pracowników, współpracują z krajowymi dostawcami i stymulują kolejne inwestycje.

Rządy w całej Ameryce Łacińskiej muszą więc patrzeć szerzej niż tylko na zapewnienie dostaw energii i rozpoczęcie budowy infrastruktury. Odzwierciedla to szersze wyzwanie wskazane przez ECLAC, którego raport dotyczący bezpośrednich inwestycji zagranicznych z 2026 r. postuluje ściślejsze powiązanie pozyskiwania inwestycji z rozwojem produkcyjnym. W przypadku AI oznacza to poświęcenie równie dużej uwagi codziennym warunkom prowadzenia działalności

Przejrzyste procedury zakładania spółek, przewidywalna administracja podatkowa, praktyczne przepisy dotyczące zatrudnienia, sprawne procedury imigracyjne i spójne wymogi sprawozdawcze — wszystkie te czynniki wpływają na to, jak szybko międzynarodowa firma może rozpocząć działalność. Mogą one przyciągać mniej uwagi niż nowy ośrodek przetwarzania danych lub superkomputer, ale pomagają rozstrzygnąć, czy firmy działające wokół takich inwestycji będą mogły zatrudniać pracowników, zawierać umowy i kontynuować inwestycje. Rynki, które ograniczają niepotrzebną niepewność, mają większe szanse na pozyskanie większej części aktywności gospodarczej powstającej wokół dużych projektów infrastrukturalnych, zamiast konkurować przede wszystkim za pomocą dotacji lub kosztów energii.

Ameryka Łacińska ma realną szansę, by stać się światowym centrum infrastruktury AI, opierając się na niezaprzeczalnych atutach w zakresie energii i popytu rynkowego. Jednak globalny kapitał pozostaje wybiórczy. 

Ostatecznie sukces odniosą te rynki, które połączą atuty związane z energią i położeniem z przewidywalnymi regulacjami, przejrzystymi ramami podatkowymi i dotyczącymi zgodności z przepisami oraz sprawnym otoczeniem operacyjnym. 

Pozyskanie inwestycji w centrum przetwarzania danych to ważny pierwszy krok, ale dynamicznie rozwijająca się gospodarka oparta na AI powstanie tylko wtedy, gdy międzynarodowe firmy i otaczające je ekosystemy będą mogły z pewnością rozpoczynać działalność, zatrudniać pracowników, przestrzegać przepisów i rozwijać się.