OpenAI uruchamia plan akademicki Rosalind dla laboratoriów na uczelniach w USA

15 października 2026 r. OpenAI ogłosiło plan akademicki Rosalind, w ramach którego uprawnione laboratoria akademickie na amerykańskich uniwersytetach mogą otrzymać maksymalnie 30 bezpłatnych stanowisk ChatGPT Business Standard na okres do 12 miesięcy; dostęp do GPT-Rosalind zależy od uzyskania zgody w ramach procedury zaufanego dostępu.

Plan obejmuje stanowiska, których cena w bezpłatnym okresie wynosi 0 USD za użytkownika miesięcznie, oraz dostęp do wszystkich najnowocześniejszych modeli OpenAI dostępnych komercyjnie, z zastrzeżeniem limitów użytkowania obowiązujących w ramach planu. OpenAI informuje, że domyślnie nie wykorzystuje do trenowania modeli danych badawczych udostępnianych w ramach planu.

Co obejmują bezpłatne stanowiska

Zgodnie z przewodnikiem w centrum pomocy OpenAI dotyczącym programu stanowisko Standard obejmuje dostęp do ChatGPT i Codex z uwzględnieniem obowiązujących limitów użytkowania tych usług, a bezpłatna oferta ich nie znosi. Podczas konfiguracji oferty wymagane jest podanie karty płatniczej, mimo że przez 12 miesięcy stanowiska są bezpłatne. Oferta nie obejmuje środków na korzystanie z API ani samego dostępu do API, a zatwierdzenie planu nie zapewnia dostępu do GPT-Rosalind za pośrednictwem API. W jednym obszarze roboczym można mieć maksymalnie 30 stanowisk. Laboratoria potrzebujące większej liczby stanowisk powinny skontaktować się z działem wsparcia OpenAI, zamiast tworzyć osobny płatny obszar roboczy, który nie przedłuży oferty ani nie przeniesie zatwierdzenia dostępu do GPT-Rosalind.

Uczestniczące laboratoria korzystają z zarządzanego obszaru roboczego ChatGPT Business, w którym domyślnie obowiązują standardowe zasady przechowywania danych; oferta nie obsługuje opcji zerowego przechowywania danych. Jedynym właścicielem obszaru roboczego jest zweryfikowany główny badacz lub kierownik laboratorium, który nie może wyznaczyć dodatkowych właścicieli ani administratorów. Samo dołączenie do obszaru roboczego nie zapewnia członkowi dostępu do GPT-Rosalind — główny badacz lub kierownik laboratorium musi go włączyć dla każdego członka osobno w ustawieniach administracyjnych obszaru roboczego.

GPT-Rosalind i obszary badań, do których jest przeznaczony

OpenAI opisuje GPT-Rosalind jako swój specjalistyczny model dla nauk przyrodniczych, łączący zaawansowane możliwości rozumowania z Rosalind Workbench, która umożliwia koordynowanie specjalistycznych narzędzi wykorzystywanych w chemii medycznej, genomice, pracach laboratoryjnych i innych zastosowaniach naukowych. Na stronie produktu Rosalind firma przedstawia Workbench jako zintegrowane środowisko pracy, które jest obecnie udostępniane w ramach programu badawczego. Oferuje ono tryb Explore, przeznaczony do ogólnych pytań naukowych, oraz tryb Research, w którym GPT-Rosalind pomaga analizować bardziej złożone zagadnienia biologiczne i realizować zaawansowane procesy badawcze. Modelu można również używać w Codex.

Jak informuje OpenAI, dzięki dostępowi przyznawanemu w ramach procedury zaufanego dostępu zatwierdzeni badacze mogą zajmować się wrażliwymi zagadnieniami naukowymi, korzystając z zabezpieczeń opracowanych z myślą o prowadzeniu uprawnionych badań. Wymienione obszary badań obejmują projektowanie leków i białek; wykrywanie chorób i monitorowanie ich przebiegu; szczepionki i odpowiedź immunologiczną; terapie genowe i terapie RNA; rolnictwo i zdrowie zwierząt; ekologię i ochronę przyrody; a także oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe. W ogłoszeniu OpenAI podkreśliło rolę badań akademickich w osiąganiu wcześniejszych przełomów, przywołując Projekt poznania ludzkiego genomu, badania nad bakteryjnymi układami odpornościowymi prowadzone z czystej ciekawości, które doprowadziły do opracowania CRISPR-Cas9, oraz dziesięciolecia uniwersyteckich badań nad mRNA, które umożliwiły stworzenie szczepionek przeciwko COVID-19.

Kryteria kwalifikacji i proces składania wniosków

Obecnie plan jest dostępny wyłącznie dla laboratoriów akademickich na amerykańskich uniwersytetach. Główni badacze i kierownicy laboratoriów na uniwersytetach, które nie mają umowy OpenAI Enterprise, składają wnioski w imieniu swoich laboratoriów w ramach firmowej procedury zaufanego dostępu; laboratoria na uniwersytetach mających już taką umowę muszą zamiast tego ubiegać się o dostęp do GPT-Rosalind za pośrednictwem uniwersyteckiej procedury dostępu Enterprise.

Wnioskodawcy logują się na konto ChatGPT powiązane z instytucjonalnym adresem e-mail w domenie institutional.edu, weryfikują ten adres, a następnie podają nazwę instytucji, wydziału i laboratorium oraz jego oficjalną stronę internetową; profil instytucjonalny, stanowisko i obszar badań głównego badacza lub kierownika laboratorium; planowany sposób wykorzystania GPT-Rosalind; dane osób potrzebujących dostępu, w tym ich instytucjonalne adresy e-mail i afiliacje; informacje o istniejącym obszarze roboczym, planowanych lokalizacjach dostępu i wymaganiach dotyczących przetwarzania danych badawczych; a także imię i nazwisko, stanowisko oraz dane kontaktowe przeszkolonej osoby wyznaczonej przez instytucję do spraw bezpieczeństwa biologicznego. Centrum pomocy zaleca, by w celu wskazania takiej osoby skontaktować się z biurem ds. zdrowia i bezpieczeństwa środowiskowego, bezpieczeństwa badań lub bezpieczeństwa biologicznego. Osoba ta musi być wyznaczonym przez instytucję przedstawicielem uprawnionym do nadzorowania proponowanych prac; główny badacz lub kierownik laboratorium może pełnić tę funkcję, jeśli spełnia wymagania i zostanie wyznaczony przez swoją instytucję.

W procesie weryfikacji wykorzystywana jest usługa Persona, która potwierdza tożsamość uniwersytetu oraz głównego badacza lub kierownika laboratorium. Ukończenie weryfikacji w Persona nie oznacza zatwierdzenia wniosku, a OpenAI zaznacza, że uniwersytecki adres e-mail ani istniejąca subskrypcja nie gwarantują uzyskania zgody. Po zatwierdzeniu główni badacze i kierownicy laboratoriów mogą aktywować bezpłatny dostęp dla maksymalnie 30 imiennie wskazanych członków. Każdy członek musi używać zweryfikowanego instytucjonalnego adresu e-mail w tej samej domenie co zatwierdzony główny badacz lub kierownik laboratorium, dlatego nie można dodać badaczy wizytujących ani współpracowników z innych instytucji. Niezrzeszeni badacze i organizacje komercyjne nie kwalifikują się do udziału.

Weryfikacja, zabezpieczenia i opublikowane porównanie dostępu

OpenAI informuje, że przed przyznaniem dostępu weryfikuje wiarygodność instytucji oraz tożsamość głównego badacza (PI) lub kierownika laboratorium; sprawdza doświadczenie zawodowe kierownika, jego powołanie na stanowisko w instytucji oraz uprawnienia do nadzorowania dostępu do laboratorium; ocenia powiązania laboratorium, prowadzoną w nim działalność badawczą i planowane zastosowanie; a także określa zakres odpowiedzialności kierownika laboratorium i wyznaczonej instytucjonalnej osoby do kontaktu w sprawach bezpieczeństwa. Monitorowanie i egzekwowanie zasad trwają również po przyznaniu dostępu, a firma informuje, że podczas kontroli zarejestrowanych zastosowań w obszarach wysokiej wrażliwości uwzględnia zatwierdzony kontekst badawczy. W razie wątpliwości OpenAI może skontaktować się z badaczami, aby uzyskać wyjaśnienia dotyczące prac i potwierdzić uprawnienia. Dostęp może zostać cofnięty, jeśli przestaną być spełniane wymogi dotyczące monitorowania bezpieczeństwa i odpowiedzialnego korzystania z narzędzia.

W ogłoszeniu przedstawiono również przykład dostępu oparty na poleceniu, które wymagało przygotowania macierzy sekwencji i prezentacji obejmującej 20 wariantów w ramach kampanii opracowania lipopeptydu przeciwwirusowego drugiej generacji przeciwko wirusowi Nipah, a także wskazania celów modelowania, parowanych testów i kontroli artefaktów. W tym przykładzie GPT-Rosalind przygotował macierz porównującą kandydatów, plan modelowania oraz sparowane plany badań wraz z kontrolami i wskazówkami dotyczącymi interpretacji. Model oznaczony jako Mainline Astra nie przedstawił natomiast projektów na poziomie sekwencji ani eksperymentalnych planów wdrożeniowych, wyjaśniając, że takie szczegóły stanowiłyby praktyczną pomoc w działaniach związanych z patogenami wysokiego ryzyka. Zamiast tego podał ogólne informacje o modelowaniu i jakościowe kontrole artefaktów. OpenAI zaznacza, że opublikowane oceny dotyczą tego, czy odpowiedzi tekstowe spełniały wymagania dotyczące zamówionych materiałów; nie potwierdzają poprawności naukowej ani wykonalności i nie rozstrzygają, czy dana metoda działa.

Pierwsi użytkownicy akademiccy

W ogłoszeniu wymieniono kilka laboratoriów akademickich, które już wykorzystują GPT-Rosalind w swojej pracy, obejmującej — jak opisuje OpenAI — zagadnienia od projektowania białek po badanie neurodegeneracji. W UCSF laboratorium Zhao wykorzystuje model do ilościowego wspomagania prac nad opracowywaniem leków: zbiera dane o ich właściwościach, aby modelować, jak leki przemieszczają się w organizmie i wywołują określone efekty. „GPT-Rosalind pomógł mi szybciej zebrać parametry fizykochemiczne leków” — podało laboratorium w komentarzu opublikowanym przez OpenAI. „Narzędzia PubChem i NCBI pomogły mi pracować z danymi dotyczącymi dziesięciu leków, a jednocześnie precyzyjniej rozróżniać wartości przewidywane od zmierzonych eksperymentalnie”.

Dr Mathieu Bourdenx z laboratorium Bourdenx powiedział, że korzysta z modeli GPT na różnych etapach swoich badań — od przeglądania literatury po doskonalenie eksperymentów i podejść obliczeniowych. Dr Brian Hie ze Stanford University and Arc Institute powiedział: „Rosalind nie tylko pomoże nam usprawnić obecne zadania związane z odkrywaniem i projektowaniem, lecz także realizować je na większą skalę niż dotychczas, a zarazem dostarczać użytecznych spostrzeżeń badaczom biologicznym”.

OpenAI poinformowało, że rozpoczyna od laboratoriów akademickich w ramach szerszych działań mających na celu udostępnienie przydatnych narzędzi AI większej liczbie naukowców. Firma ma nadzieję, że obniżenie kosztów dostępu zapewni większej liczbie badaczy przestrzeń do rozwijania pomysłów, których korzyści mogą wykraczać poza ich własne laboratoria.