Partnerstwa
NTT i ispace łączą siły w dziedzinie łączności optycznej z Księżycem i przesyłania energii laserem

Kluczowe punktyNTT i ispace badają łącza optyczne i przesyłanie energii laserem, zamiast uruchamiać…
Zobacz więcej
- NTT i ispace badają łącza optyczne i przesyłanie energii laserem, zamiast uruchamiać operacyjną sieć księżycową.
- Przesyłanie energii laserem to odrębne zadanie inżynieryjne od optycznej komunikacji przesyłającej dane, mimo że obie technologie są optyczne.
- Eksperyment NTT z 2025 roku osiągnął 15% wydajności przesyłania energii laserem na odległość jednego kilometra na Ziemi.
NTT i ispace podpisały umowę o współpracy, aby zbadać łączność optyczną między Ziemią a Księżycem oraz przesyłanie energii laserem na powierzchni Księżyca, łącząc badania telekomunikacyjne z praktycznymi potrzebami misji księżycowych.
Firmy wspólnie przeanalizują przypadki użycia, architekturę systemów, wymagania techniczne i metody demonstracji, zanim rozważą etapowe testy na Ziemi i w kosmosie. Umowa rozpoczyna badania i ocenę wykonalności przyszłych usług infrastrukturalnych, a nie uruchamia operacyjnej sieci księżycowej.
Dwa priorytety współpracy dotyczą podstawowych ograniczeń, które mogą utrudniać rozwój większej gospodarki księżycowej: sposobu, w jaki maszyny wymieniają zbierane dane, oraz dostarczania energii potrzebnej do pracy urządzeniom mobilnym.
Jakie potrzeby zaspokoiłaby infrastruktura okołoksiężycowa
Przestrzeń okołoksiężycowa to obszar wokół Ziemi sięgający Księżyca i jego okolic. Wraz z rozwojem działalności w tym rejonie potrzeby komunikacyjne będą wykraczać poza samo przesyłanie poleceń do pojedynczego lądownika.
Instrumenty naukowe, badania zasobów, łaziki i sprzęt budowlany mogą generować obrazy, strumienie danych z czujników i zapisy operacyjne, które trzeba przesyłać między obiektami na powierzchni, statkami kosmicznymi na orbicie a Ziemią. Łączność wspiera również świadomość sytuacyjną w przestrzeni kosmicznej, czyli wiedzę o położeniu statków kosmicznych i ich ruchu.
NTT i ispace zapowiadają, że w ramach współpracy rozważą infrastrukturę wspierającą działalność japońskiego sektora publicznego i prywatnego na Księżycu, w tym możliwość niezależnego korzystania z funkcji łączności. Dzięki temu umowa ma zarówno cel komercyjny, jak i znaczenie dla szerszych ambicji Japonii związanych z infrastrukturą kosmiczną.
Czym łączność optyczna różni się od łączności radiowej
W łączności optycznej informacje są kodowane w świetle, a terminale łączą nadajniki laserowe z odbiornikami. Wąska wiązka może przesyłać duże ilości danych, ale terminale muszą nawiązać połączenie i utrzymywać precyzyjne ustawienie względem siebie podczas ruchu statków kosmicznych.
Opis badań NTT nad sieciami kosmicznymi przedstawia sposób dostosowania technik stosowanych w naziemnych sieciach światłowodowych do łączy optycznych w kosmosie. Jednym z rozwiązań jest cyfrowa transmisja koherentna, która wykorzystuje właściwości fali świetlnej do przesyłania informacji, a następnie odtwarza sygnał w odbiorniku za pomocą przetwarzania cyfrowego.
Ruch stanowi dodatkowe utrudnienie: prędkość względna zmienia częstotliwość odbieranego światła wskutek efektu Dopplera. Terminal musi uwzględniać tę zmianę, a jednocześnie mieścić się w ścisłych ograniczeniach dotyczących rozmiaru, poboru energii elektrycznej i masy statku kosmicznego.
Są to rozwiązania techniczne rozwijane przez NTT w ramach inicjatywy Innovative Optical and Wireless Network, czyli IOWN, oraz koncepcji Space Integrated Computing Network. Zastosowanie ich w pobliżu Księżyca wymaga oceny rzeczywistej geometrii misji i warunków środowiskowych, zamiast zakładania, że rozwiązanie opracowane na Ziemi można przenieść bez zmian.
Większa przepustowość łączności mogłaby pomóc zespołom misji w pozyskiwaniu większej ilości danych i koordynowaniu większej liczby urządzeń. Nie usunie jednak opóźnienia propagacji sygnału wynikającego z odległości między Ziemią a Księżycem. Maszyny autonomiczne nadal będą potrzebować odpowiedniego sterowania lokalnego przy zadaniach, które nie mogą czekać na instrukcje z Ziemi.
Przesyłanie energii laserem to odrębne wyzwanie techniczne
Druga część umowy dotyczy dostarczania użytecznej energii za pomocą lasera. Nadajnik kieruje moc optyczną na urządzenie odbiorcze, które przekształca światło w energię elektryczną. Różni się to od łącza komunikacyjnego służącego do przesyłania informacji, choć oba rozwiązania opierają się na technologii optycznej.
Zaletą tego rozwiązania na Księżycu jest elastyczność. Nie ma tam rozwiniętej sieci dystrybucji energii elektrycznej, a podłączenie każdego poruszającego się łazika czy urządzenia budowlanego za pomocą kabla ograniczałoby obszar, na którym mogłyby one pracować. Odpowiednie łącze energetyczne w zasięgu widoczności mogłoby być dodatkowym sposobem zasilania sprzętu znajdującego się z dala od stałego źródła energii.
NTT testowała już elementy tej technologii na Ziemi. W eksperymencie z 2025 roku przeprowadzonym z Mitsubishi Heavy Industries firmy przesłały na odległość jednego kilometra około jednego kilowata mocy optycznej lasera i uzyskały w odbiorniku 152 waty mocy elektrycznej. Poinformowały o sprawności na poziomie 15%, obliczonej jako stosunek odebranej mocy elektrycznej do przesłanej mocy optycznej; dostarczanie energii utrzymano nieprzerwanie przez 30 minut.
Wynik ten stanowi punkt odniesienia dla badań prowadzonych na Ziemi, a nie dowód na działanie usługi zasilania na Księżycu. Przydatność proponowanego systemu księżycowego zależy między innymi od sprawności przetwarzania energii w odbiorniku, sterowania wiązką, ukształtowania terenu, warunków termicznych oraz bilansu energetycznego urządzeń. Nowa współpraca pozwoli zbadać te wymagania związane z zastosowaniem technologii i możliwe demonstracje.
ispace przygotowuje się do budowy księżycowej sieci przekaźnikowej
ispace wnosi doświadczenie w opracowywaniu i eksploatacji lądowników oraz łazików, a także plany rozszerzenia działalności z transportu i usług związanych z danymi z powierzchni Księżyca na infrastrukturę łączności i pozycjonowania. Zgodnie z komunikatem firma planuje, że jej misja Mission 3 zakończy się lądowaniem na Księżycu w 2028 roku.
Istotnym kontekstem są istniejące plany firmy dotyczące usługi Lunar Connect Service. We wrześniu ispace-U.S. sfinalizowała z Argo Space umowę o dostarczenie satelity na potrzeby misji 2.5, która mogłaby wystartować już w 2027 roku.
Zgodnie z tym planem pojazd Argonaut firmy Argo dostarczyłby satelitę przekaźnikowego Alpine na orbitę Księżyca. ispace opisuje Alpine jako pierwszy element konstelacji, która ma zapewniać usługi łączności, pozycjonowania, obserwacji i świadomości sytuacyjnej w przestrzeni kosmicznej. Plan zakłada co najmniej pięć satelitów, a rozmieszczenie pozostałych ma nastąpić do 2030 roku.
Plany te wyjaśniają, dlaczego partnerstwo w dziedzinie technologii optycznych może mieć znaczenie dla działalności ispace wykraczającej poza lądowniki. Nie oznacza to jednak, że nowo badane systemy NTT zostały już wybrane dla Alpine ani przypisane do konkretnego lotu.
Od pojedynczych misji do wspólnych usług
NTT wpisuje tę współpracę w ramy NTT C89, swojej marki parasolowej obejmującej inicjatywy biznesowe związane z przestrzenią kosmiczną. ispace wnosi doświadczenie w planowaniu misji, transporcie i działalności operacyjnej, potrzebne do przekształcenia obiecującej technologii łączności lub energetycznej w rozwiązanie, z którego mogliby korzystać klienci na Księżycu.
Bezpośrednim celem prac jest określenie potrzeb tych klientów oraz sposobów testowania systemów. Firmy nie ogłosiły daty rozpoczęcia świadczenia usług, ceny komercyjnej ani parametrów wydajności wspólnej infrastruktury księżycowej.
W przypadku przyszłej eksploracji i budowy z udziałem robotów znaczenie mają systemy wspomagające. Większa autonomia może pomóc maszynie decydować, co robić, ale długotrwałe działanie wymaga również niezawodnej łączności i zasilania. NTT i ispace zaczynają od tych podstaw, badając, czy technologie optyczne mogą zapewnić łączność i energię dla kolejnego etapu działalności na Księżycu.












