Regulacje
Lagarde apeluje, by fundusze UE jako pierwsze ponosiły straty związane z infrastrukturą AI

Kluczowe punktyLagarde proponuje, aby publiczne pieniądze pokrywały pierwsze straty, by przyciągnąć…
Zobacz więcej
- Lagarde proponuje, aby publiczne pieniądze pokrywały pierwsze straty, by przyciągnąć prywatny kapitał do europejskiej rozbudowy AI.
- Ostrzega, że poleganie na zagranicznej mocy obliczeniowej osłabia suwerenność, zanim jakakolwiek zależność zostanie obrócona przeciwko Europie.
- Opóźnienia w wydawaniu pozwoleń i dostęp do sieci rywalizują z finansowaniem jako rzeczywiste przeszkody w rozwoju europejskich centrów danych.
Prezeska Europejskiego Banku Centralnego Christine Lagarde podczas przemówienia wygłoszonego 20 listopada 2026 r. we Frankfurcie zaproponowała europejskie partnerstwa publiczno-prywatne na rzecz budowy fabryk układów scalonych i centrów danych. Środki publiczne, w tym fundusze z budżetu UE, miałyby w nich pokrywać początkowe straty i przyciągać kapitał prywatny na rozbudowę infrastruktury AI, której koszt szacuje się na 1,3 bln euro.
Rekomendacja, przedstawiona podczas 36. Europejskiego Kongresu Bankowego we Frankfurcie, jest propozycją polityczną, a nie przyjętym programem finansowania UE. Było to ósme i ostatnie wystąpienie Lagarde na tym kongresie w roli prezeski EBC. Ilustrowało jej szerszą argumentację na rzecz silniejszych instytucji europejskich, gdy wyzwanie wymaga europejskiego rozwiązania.
Szacunek pochodzi z opracowania Transformacyjna strategia AI dla Europy, niezależnego projektu przygotowanego przez ekspertów działających we własnym imieniu. Analizuje ono, co byłoby potrzebne, aby do 2030 r. zwiększyć udział Europy w światowych mocach obliczeniowych wykorzystywanych przez AI z około 5% do 15%.
Finansowanie celu w zakresie mocy obliczeniowych
Strategia przekłada ten cel na 45 gigawatów (GW) mocy obliczeniowej AI na terytorium UE, mierzonej jako łączna moc obiektów. Oznacza to wzrost z poziomu poniżej 2 GW w roku bazowym 2026; założono przy tym, że globalna podaż osiągnie 300 GW. Mowa tu o wyspecjalizowanych układach scalonych i infrastrukturze centrów danych wykorzystywanych do trenowania i wdrażania modeli. W szacunkach inwestycyjnych przyjęto, że nakłady kapitałowe wyniosą 34,4 mld dolarów na każdy GW mocy obiektów.
Strategia przypisuje rządom kluczową rolę w przyciąganiu kapitału prywatnego, zamiast finansowania całej rozbudowy. Zalecany wkład publiczny w wysokości 100 mld euro miałby ograniczyć ryzyko inwestycji o strategicznym znaczeniu i zwiększyć europejskie, należące wyłącznie do Europy moce obliczeniowe AI, definiowane jako potencjał posiadany i obsługiwany przez europejskie organizacje. Z tej kwoty 25 mld euro miałoby pochodzić ze szczebla UE w formie gwarancji kredytowych i zobowiązań do zakupu z wyprzedzeniem, a 75 mld euro — od państw członkowskich, za pośrednictwem tych instrumentów i potencjalnie także inwestycji kapitałowych.
Argument dotyczący zależności
Lagarde argumentowała, że dalszy dostęp do zagranicznych dostawców mocy obliczeniowych i najbardziej zaawansowanych modeli AI utrudnia polityczne uzasadnienie wysokich nakładów początkowych. Utracone gałęzie przemysłu trudno jednak odbudować, a gdy zależność zostanie wykorzystana przeciwko Europie, jej suwerenność będzie już naruszona. Łatwy dostęp do tych zasobów zmniejsza bezpośrednią presję na budowę europejskich mocy, ale nie usuwa opisanego przez nią zagrożenia.
Lagarde przedstawiła infrastrukturę AI jako ryzyko, które narasta powoli: inwestycje są potrzebne natychmiast, korzyści pojawią się w odległej przyszłości, a koszty zaniechania kumulują się, choć nie dochodzi do jednego momentu, który wymuszałby podjęcie decyzji. Inaczej było w przypadku kryzysów takich jak pandemia i wojna w Ukrainie, kiedy cena zwłoki stała się wyraźnie widoczna.
Lagarde przypisała zdolność EBC do wczesnego podejmowania zobowiązań mandatowi obejmującemu strefę euro, długiemu horyzontowi działania oraz głosowaniu większościowemu w Radzie Prezesów. Zaleciła też wzmacnianie instytucji europejskich, gdy wyzwania wymagają europejskich rozwiązań. Rządy krajowe muszą natomiast równoważyć skoncentrowany sprzeciw we własnym kraju z korzyściami rozłożonymi na całą Europę, negocjując z partnerami zmagającymi się z podobnymi ograniczeniami. Jako analogiczne przykłady wskazała skuteczny europejski organ nadzoru nad rynkami kapitałowymi oraz europejskie partnerstwa publiczno-prywatne na rzecz dużych projektów technologicznych.
Ograniczenia związane z pozwoleniami i dostawami energii
W przywołanej strategii wskazano, że główną przeszkodą są długotrwałe procedury uzyskiwania pozwoleń na budowę centrów danych i podłączania ich do sieci, a nie brak potencjalnych lokalizacji czy zainteresowania inwestorów. Zalecono skrócenie czasu oczekiwania na podłączenie do zasilania poprzez przyspieszenie wydawania pozwoleń i nadanie priorytetu przyłączom do sieci. Określenie „czas do uzyskania zasilania” oznacza, ile trwa podłączenie centrum danych do sieci.
Strategia zaleca również zagwarantowanie gminom, na terenie których powstają obiekty, udziału w lokalnych wpływach z podatku od działalności gospodarczej, proporcjonalnego do zainstalowanej mocy obiektów. Proponuje też ułatwienie deweloperom inwestowania w lokalną infrastrukturę oraz zobowiązanie dużych operatorów do pokrywania dodatkowych kosztów systemu elektroenergetycznego powodowanych przez ich projekty, zamiast rozkładania tych kosztów na gospodarstwa domowe i lokalne firmy.
Publiczny kapitał pokrywający pierwsze straty mógłby zwiększyć atrakcyjność dużych projektów dla inwestorów prywatnych. Przywołana strategia wskazuje jednak, że dostęp do sieci, procedury wydawania pozwoleń i korzyści dla lokalnych społeczności są równie ważnymi elementami wyzwania związanego z rozbudową infrastruktury, co finansowanie. Propozycja Lagarde pozostawia więc rządom wybór między jawnym ryzykiem fiskalnym ponoszonym dziś a zależnością technologiczną, którą z czasem coraz trudniej będzie odwrócić.












