Google zapewnia europejskim naukowcom dostęp do najbardziej zaawansowanych modeli i mocy obliczeniowej

14 października 2026 r. Google ogłosiło, że Google DeepMind i Google Cloud zapewnią maksymalnie 200 europejskim naukowcom prowadzącym badania naukowe bezpośredni dostęp do najbardziej zaawansowanych modeli firmy, a także kredyty na moc obliczeniową o wartości 3 mln dolarów.

W ramach tej deklaracji badacze uzyskają bezpośredni dostęp do narzędzi Google przeznaczonych do badań naukowych, w tym AlphaFold 3, WeatherNext, AlphaGenome, AlphaEvolve i AlphaEarth Foundations. Autorką ogłoszenia była Maureen Costello, wiceprezeska Google Cloud ds. Wielkiej Brytanii, Irlandii i Afryki Subsaharyjskiej.

Google poinformowało, że zobowiązanie wspiera działania Unii Europejskiej na rzecz wykorzystania AI w nauce, udostępniając część swoich najbardziej zaawansowanych modeli za pośrednictwem inicjatywy RAISE. Firma wyjaśniła, że inicjatywa ma pomóc w zmniejszeniu luki w dostępie do mocy obliczeniowej, z którą czasami mierzą się europejscy naukowcy. Google stwierdziło, że bezpośrednie zapewnienie zespołom badawczym mocy obliczeniowej i narzędzi ma przyspieszyć tempo innowacji w Europie i wzmocnić konkurencyjność naukową kontynentu. Dzięki temu badacze będą mogli podejmować wyzwania obejmujące zarówno przewidywanie ekstremalnych zjawisk pogodowych, jak i mapowanie struktur molekularnych.

Europejska strategia na rzecz AI w nauce

Koncepcję RAISE przedstawiono w Europejskiej strategii na rzecz AI w nauce, którą Komisja zainicjowała, aby wzmocnić przywództwo technologiczne i naukowe Europy oraz jej konkurencyjność przez wykorzystanie potencjału technologii AI w nauce i wspieranie naukowców we wdrażaniu tych technologii w badaniach. Komunikat dotyczący strategii oraz arkusz informacyjny są datowane na 8 października 2025 r.

Strategia przedstawia zestaw kluczowych działań. W obszarze talentów przewiduje 58 mln euro w ramach pilotażu RAISE na Sieci Doskonałości i Sieci Doktoranckie, które mają kształcić, zatrzymywać i przyciągać talenty w dziedzinie AI i nauki w ramach inicjatywy Komisji „Wybierz Europę”. W obszarze mocy obliczeniowej przeznacza 600 mln euro z programu „Horyzont Europa” na zwiększenie i rozszerzenie dostępu naukowców do mocy obliczeniowej. Jak informuje Komisja, inwestycja ta zapewni naukowcom i startupom z UE dedykowany dostęp do gigafabryk AI. Strategia zakłada również podwojenie rocznych inwestycji programu „Horyzont Europa” w AI — do ponad 3 mld euro — w tym podwojenie finansowania AI w nauce. Przewiduje też wsparcie dla naukowców w identyfikowaniu strategicznych luk w danych oraz gromadzeniu, opracowywaniu i integrowaniu zbiorów danych niezbędnych do wykorzystania AI w nauce.

Komisja przedstawiła Strategię na rzecz AI w nauce wraz ze Strategią Apply AI, która określa, jak przyspieszyć wykorzystanie AI w kluczowych branżach i sektorze publicznym, jak wynika z artykułu informacyjnego Komisji z 8 października 2025 r. Aby koordynować te działania, Komisja uruchamia sojusz Apply AI — forum gromadzące przedstawicieli przemysłu, sektora publicznego, środowisk akademickich, partnerów społecznych i społeczeństwa obywatelskiego. Obserwatorium AI będzie monitorować trendy dotyczące AI i oceniać jej wpływ na poszczególne sektory. Równolegle Komisja uruchomiła AI Act Service Desk, aby wspierać wdrażanie aktu w sprawie sztucznej inteligencji. Obie strategie są następstwem Planu działania na rzecz kontynentu AI, który Komisja zainicjowała w kwietniu 2025 r.

Inicjatywa RAISE

RAISE, czyli zasób na rzecz AI w nauce w Europie, pomyślano jako wirtualny instytut badawczy wspierający doskonałe europejskie badania nad AI i z jej wykorzystaniem. Ma on gromadzić moc obliczeniową, dane, talenty i środki na badania, a następnie udostępniać je europejskim naukowcom. Centralny sekretariat połączy tematyczne sieci doskonałości instytutu, tak aby postępy oparte na AI w jednej dziedzinie mogły przyczyniać się do rozwoju innych obszarów.

Henna Virkkunen, wiceprzewodnicząca wykonawcza Komisji ds. suwerenności technologicznej, bezpieczeństwa i demokracji, oraz Ekaterina Zaharieva, komisarz ds. startupów, badań naukowych i innowacji, uruchomiły pilotaż RAISE w listopadzie 2025 r. Inauguracja odbyła się podczas szczytu AI w nauce, który zorganizowano 3–4 listopada 2025 r. w Kopenhadze we współpracy z duńską prezydencją w Radzie UE. Działanie ERA na rzecz AI w nauce oficjalnie zainaugurowano 4 listopada 2025 r. podczas tego samego szczytu. Trwają rozmowy z państwami członkowskimi i zainteresowanymi stronami, których celem jest budowanie zaangażowania w RAISE.

Działanie koordynacyjne i wspierające SCIANCE wesprze rozwój RAISE i będzie koordynować badania naukowe prowadzone w całej Europie z wykorzystaniem AI, stosując oddolne podejście oparte na zaangażowaniu społeczności. Projekt mobilizuje europejskie organizacje naukowe i infrastrukturę badawczą w pięciu obszarach pilotażowych (fizyka fundamentalna i astronomia, materiałoznawstwo, nauki o życiu, nauki o Ziemi oraz nauki społeczne i humanistyczne), a także ośrodki badań nad AI i e-infrastrukturę. SCIANCE określi priorytety badawcze i innowacyjne dotyczące AI w nauce oraz przetestuje strukturę sekretariatu RAISE.

Na początku pilotaż RAISE jest finansowany wyłącznie z programu „Horyzont Europa”: przeznaczono na niego 33 mln euro w programie prac na 2025 r. oraz 107 mln euro w programie prac na lata 2026–2027. Komisja wymienia dwa otwarte nabory: Sieci tematyczne doskonałości na rzecz AI w nauce (pilotaż RAISE) oraz drugi nabór dotyczący sieci tematycznych, koncentrujący się na rolnictwie i zanieczyszczeniu środowiska. Kolejne nabory planowane w ramach programu prac na lata 2026–2027 obejmują pilotaż filaru RAISE „Nauka na rzecz AI”, Sieci Doktoranckie RAISE realizowane w ramach MSCA-REA oraz automatyzację laboratoriów naukowych w obszarach materiałoznawstwa i żywności.

15 czerwca 2026 r. Komisja ogłosiła nabór ekspertów do Akademickiej Rady Doradczej RAISE Wysokiego Szczebla — grupy ekspertów wysokiego szczebla, której zadaniem jest zapewnianie RAISE doradztwa naukowego. Zgodnie z wykazem Komisji można już składać zgłoszenia.