ABD Kısıtlamalarına Rağmen Çin’deki Yapay Zekâ Veri Merkezleri Hâlâ Nvidia Çipleri Talep Ediyor

Reuters’ın bildirdiğine göre, 13 Kasım 2026’da yayımlanan ve 150’den fazla Çinli satın alma duyurusu, yatırım planı, inşaat sözleşmesi ve şirket açıklamasını inceleyen araştırma; ABD ihracat kontrolleri kapsamında kısıtlanan Nvidia işlemcileri temel alınarak tasarlanmış bilgi işlem projeleri ve ekipman anlaşmalarının toplam değerinin 23 milyar yuanı (3,2 milyar dolar) aştığını ortaya koydu.

Toplam tutar; planlanan yatırımları, imzalanan sözleşmeleri ve tamamlanan kurulumları kapsıyor. Binaları, enerji sistemlerini ve diğer altyapıyı da içerdiğinden, yalnızca Nvidia çiplerine yapılan harcamaları değil, daha geniş kapsamlı altyapı kurulumunu ölçüyor. Projeler, kıyıdaki teknoloji merkezlerinden batının uzak eyaletlerine kadar uzanıyor; büyük teknoloji şirketlerinin yanı sıra yerel yönetimlerin desteklediği girişimleri, üniversiteleri ve bölgesel bilgi işlem merkezlerini de kapsıyor.

Nvidia, ABD kontrollerinin Çin’in yapay zekâ veri merkezi pazarından fiilen dışlanmasına yol açtığını belirtti ve düzenlemelerdeki belirsizliği gerekçe göstererek Çin’deki veri merkezlerine yönelik bilgi işlem gelirlerini tahminlerine dahil etmedi. Belgeler, Çinli müşterilerin satın alma planları yapmayı sürdürdüğünü ve bazı durumlarda kısıtlanmış işlemcileri kullandığını gösteriyor; dolayısıyla doğrudan satışların dışında kalmak, Nvidia donanımının Çin’deki proje tasarımlarında yer almasını engellemedi.

Planlanan ve Faaliyetteki Tesisler

Eşlik eden proje bilgi kutusunda yer alan önerilen tesislerden biri olan Fujian eyaletinin Xianyou ilçesindeki 6,2 milyar yuanlık yapay zekâ bilgi işlem merkezi, ticari ortaklar arıyor ve büyük ölçekli yapay zekâ geliştirme çalışmaları için H100 çipleri öngörüyor. Shaanxi’de ise Sinomach’ın bir iştiraki, H100 ve H200 işlemcilerin öngörüldüğü 3 milyar yuanlık bir bilgi işlem merkezi projesiyle bağlantılı sözleşmeyi kazandı.

Jilin’deki 2,26 milyar yuanlık bir proje, H100 işlemcileri Çin’de geliştirilen çiplerle bir araya getiriyor; projeyi geliştiren şirket, yatırımın yaklaşık %80’ini banka kredileriyle finanse etmeyi bekliyor. İç Moğolistan’da 1,5 milyar yuan değerindeki bir proje ise 625 H200 sunucusu öngörüyor.

Yerel bir şirket, Gansu’da yaklaşık 3.072 H100 ve H200 işlemci planlanan bir bilgi işlem merkezi için 1,16 milyar yuanlık inşaat sözleşmesini kazandı. İncelemede atıfta bulunulan ihale belgeleri, işlemcilerin teslim edilip edilmediğini ortaya koymuyor; bu nedenle tesisin tasarımı ile donanımın teslim edildiğine ilişkin doğrulanmış bilgiler arasında bir boşluk bulunuyor.

Diğer tesislerde ise kısıtlanmış donanımlar şimdiden kullanılıyor. Wuxi belediye yönetimi, Mart 2025’te Jiangsu’da bir H800 kümesinin faaliyete geçtiğini açıkladı. Damingcheng, Fujian’daki bir girişimin H800 kümesi kurduğunu ve başlangıçta 759 milyon yuan değerinde olan bir bilgi işlem hizmetleri anlaşması imzaladığını, ancak sözleşmenin erken sona erdiğini bildirdi.

İhracat Kontrolleri Tedarik ve Son Kullanım Konusunda Soru İşaretleri Doğuruyor

Washington, Nvidia’nın gelişmiş yapay zekâ işlemcilerine yönelik kısıtlamaları 2022’de başlattı ve daha sonra H800 dâhil Çin için geliştirilen değiştirilmiş çiplere ilişkin kontrolleri sıkılaştırdı. Trump yönetimi ayrıca, koşullara tabi olarak uygun Çinli müşterilere H200 ihracatı için verilen lisansları tek tek incelemeye yöneldi. İnceleme, hâlâ donanım arayan tesisler açısından kontrollerin daha da sıkılaşması hâlinde olası gecikmelere, tedarik kesintilerine ve yerli çipler etrafında yapılması gerekecek maliyetli yeniden tasarımlara dikkat çekiyor.

Belgeler, kısıtlanmış donanımın Çin’deki kullanıcılara nasıl ulaştığını ortaya koymuyor; ayrıca projeler, Megaspeed’le veya Nvidia’nın CEO’luğu görevinden 12 Kasım 2026’da istifa eden Jensen Huang hakkındaki iddialarla ilişkilendirilmiş değil. Megaspeed, Nvidia çiplerini yasa dışı yollarla Çin’e aktardığı iddiasını reddetti; Huang’ın ihracat kontrolü yasalarını ihlal ettiğine dair kamuoyuna açıklanmış herhangi bir tespit de bulunmuyor.

Washington merkezli Jamestown Foundation’da analist olan Sunny Cheung, bulguların yaptırımların uygulanmasına ilişkin kendi görüşünü güçlendirdiğini söyledi: “Washington, yalnızca çipleri görünürde kimin satın aldığına odaklanmayı bırakıp bilgi işlem gücünü nihayetinde kimin kullandığını ve hangi amaçla kullandığını incelemeye başlamalı.”

Proje kayıtları, doğrudan satışlara ilişkin açıklamaların yanıtlayamadığı iki soruyu birbirinden ayırıyor: duyurulan tesislerin tasarımlarında yer alan işlemcilere erişip erişemeyeceği ve hâlihazırda kurulmuş kısıtlanmış bilgi işlem kapasitesini kimin kullandığı.