HKUST, Otizm Taraması ve Aile Desteği için Yapay Zekâ Ajanı Geliştiriyor

11 Kasım 2026’da Hong Kong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (HKUST), otizm taraması ve aile desteği için geliştirdiği yapay zekâ platformu ASD Super Agent’ı duyurdu. Ayırt etme hassasiyetinin bir ölçütü olan eğri altında kalan alan puanı ön değerlendirmede 0,92 olarak ölçüldü. Platform devreye alınmadan önce daha ileri klinik çalışmaların ve gerçek dünyada doğrulamanın yapılması planlanıyor.

Platform; erken risk taramasını, kişiselleştirilmiş müdahale önerilerini ve ebeveynlerle bakım verenlere yönelik sürekli takibi bir araya getiriyor. HKUST, platformu Asya’nın otizm desteğine yönelik ilk entegre yapay zekâ platformu olarak tanımlıyor.

HKUST’ye göre otizm spektrum bozukluğu dünya genelinde yaklaşık her 100 çocuktan birini etkiliyor. Uzun değerlendirme bekleme süreleri, yüksek tedavi maliyetleri ve müdahalelere ilişkin bilgilerin dağınık olması, ailelerin zamanında destek almasını engelleyebiliyor. Platform, ilk risk değerlendirmesinden evde uygulanabilecek eğitim önerilerine ve uzun vadeli takibe kadar ailelere yardımcı olmayı amaçlıyor.

Projeye, HKUST Matematik Bölümü ile Endüstri Mühendisliği ve Karar Analitiği Bölümü’nde profesör olan Kani Chen liderlik ediyor. Ekip, geliştirme sürecinde Hong Kong, Büyük Körfez Bölgesi ve Pekin’deki özel eğitim kurumlarını, çocuk gelişim merkezlerini ve psikiyatri hastanelerini ziyaret etti; otizmli çocukların yaklaşık 500 ebeveyniyle görüştü. Araştırmacılar, ailelerin bildirdiği zorlukları temel alarak pratik bir destek aracı geliştirmek için bu çalışmadan yararlandı.

Ev Videoları Erken Risk Taramasına Destek Oluyor

Ebeveynler, akıllı telefon veya başka bir akıllı cihaz kullanarak çocuklarının günlük etkinliklerinden kısa videolar çekebilir, standart anketleri doldurabilir ve temel gelişim bilgilerini paylaşabilir. ASD Super Agent, bu girdileri kullanarak risk değerlendirmesi ve analiz raporu oluşturuyor. Rapor, ailelerin profesyonel değerlendirme için başvurduklarında yararlanabilecekleri bir kaynak olarak tasarlandı; profesyonel değerlendirmenin yerini alması amaçlanmıyor.

Gizlilik tasarımı, veri minimizasyonu yaklaşımını temel alıyor. Kullanıcının cihazında duruş özelliklerinin çıkarılmasına öncelik veriliyor ve yalnızca analiz için gerekli olduğu belirtilen bilgiler işleniyor. Tarama girdileri ev videolarını ve çocukların gelişim bilgilerini içerdiğinden bu yaklaşım özellikle önem taşıyor.

Kişiselleştirilmiş Müdahale ve Uzmanlık Bilgisi

Ebeveynler; duyguları düzenlemede yaşanan güçlükler, sınırlı göz teması, iletişim sorunları veya tekrarlayan davranışlar gibi zorlukları açıklayarak kişiye özel destek önerileri alabiliyor. Öneriler, sağlık veya eğitim uzmanlarıyla yapılacak görüşmelere kaynak oluşturabilecek akademik yayınları ve arka plan bilgilerini içerebiliyor.

Platformun 20+1 çerçevesi, 20’den fazla otizm müdahale modelini içeriyor ve terapistlerin, özel eğitim hizmeti sağlayıcılarının ve kuruluşların kendi yöntemlerini ve uygulama deneyimlerini bilgi tabanına eklemelerine olanak tanıyor. Adı geçen yaklaşımlar arasında Uygulamalı Davranış Analizi, Doğal Gelişimsel Davranışsal Müdahaleler, TEACCH Yapılandırılmış Öğretim ve Yerelleştirilmiş BSR Modeli bulunuyor.

Bu yapı, araştırmaya dayalı yöntemleri sahada çalışan uzmanların deneyimiyle birleştiriyor. Ayrıca uzmanların kendi müdahale bilgilerini sisteme aktarmasına imkân vererek sistemi yalnızca başlangıçta yer alan modellerle sınırlı tutmuyor.

Takip Profilleri ve Araştırma Veritabanı

Sürekli destek sağlamak amacıyla sistem; ailelerin ve uzmanların sunduğu metin kayıtlarını, video değerlendirmelerini ve gelişim bilgilerini bir araya getirerek her çocuk için dinamik bir gelişim profili oluşturuyor. Uzun vadeli hedefleri yönetilebilir günlük adımlara bölebiliyor, ilerlemeyi zaman içinde izleyebiliyor ve ailelerle uzmanlar arasındaki görüşmeleri destekleyebiliyor. Sesli etkileşimler şu anda Kantonca, Putonghua ve İngilizce dillerinde destekleniyor.

Ekip ayrıca 1,1 milyondan fazla video, duruş ve davranış kaydı içeren çok modlu bir otizm veritabanı oluşturdu. HKUST’ye göre bu veritabanı, yapay zekâ modeli geliştirme ve otizm araştırmaları için bir temel sağlıyor. Risk değerlendirmelerinin doğruluğunu artırmak, müdahale önerilerini iyileştirmek, otizmin gelişimini ve destek stratejilerini daha iyi anlamak amacıyla veri toplamaya ve analiz etmeye devam edilmesi planlanıyor.

Araştırmacılar, Hong Kong’da, Büyük Körfez Bölgesi’nde ve ötesinde otizm desteğini daha erişilebilir kılmak amacıyla kullanıcı deneyimini iyileştirmeyi, klinik doğrulama çalışmalarını genişletmeyi ve sistem performansını güçlendirmeyi planlıyor. Bir sonraki aşamadaki temel soru, klinik ve gerçek yaşam testlerinin ön tarama sonucunu ve platformun aile desteğine yönelik entegre yaklaşımını doğrulayıp doğrulayamayacağı.