Michael Heinrich, Đồng sáng lập kiêm CEO của 0G – Loạt bài phỏng vấn

Michael Heinrich, Đồng sáng lập kiêm CEO của 0G, là doanh nhân nối tiếp, nhà đầu tư và lãnh đạo công nghệ tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng phi tập trung cho trí tuệ nhân tạo. Tại 0G, ông đang dẫn dắt việc phát triển cơ sở hạ tầng nhằm giúp AI cởi mở hơn, có thể xác minh và dễ tiếp cận hơn. Heinrich còn giữ chức Chủ tịch điều hành tại ZeroStack Corp. và đã làm giảng viên, cố vấn tại Stanford University hơn một thập kỷ, đóng góp cho các chương trình về khởi nghiệp, đầu tư mạo hiểm và đổi mới sáng tạo. Ông cũng là Đối tác đầu tư mạo hiểm và nhà đầu tư thiên thần của Pioneer Fund, với các khoản đầu tư vào nhiều công ty và dự án, trong đó có Stripe, Anthropic, Brex, Notion, Filecoin, Worldcoin, Uniswap, Shield AI và Binance. Trước đây, Heinrich sáng lập Garten, công ty chăm sóc sức khỏe tại nơi làm việc trước kia có tên Oh My Green, đồng thời đảm nhiệm nhiều vị trí tại Bridgewater Associates, Bain & Company, SAP Labs, Microsoft và J.P. Morgan. Những trải nghiệm này giúp ông tích lũy kinh nghiệm về khởi nghiệp, công nghệ, tài chính, chiến lược và đầu tư mạo hiểm.

0G đang xây dựng một hệ thống cơ sở hạ tầng AI phi tập trung, được thiết kế làm lớp tin cậy cho trí tuệ nhân tạo, cho phép thực thi, lưu trữ và xác minh các tác vụ AI mà không phải hoàn toàn phụ thuộc vào các nhà cung cấp tập trung. Kiến trúc của hệ thống kết hợp năng lực tính toán có thể xác minh, lưu trữ phi tập trung được mã hóa, suy luận AI riêng tư và một blockchain Layer 1 tương thích EVM, được thiết kế dành riêng cho AI. Nền tảng này tạo cơ sở hạ tầng cho nhiều ứng dụng, từ tác nhân AI tự hành và mô hình phi tập trung đến các sàn giao dịch AI và nền kinh tế máy móc. Nền tảng được thiết kế theo hướng mô-đun, cho phép nhà phát triển sử dụng riêng từng thành phần, chẳng hạn như lưu trữ hoặc năng lực tính toán, đồng thời hỗ trợ các ứng dụng AI hoàn toàn trên chuỗi, trong đó dữ liệu, mô hình và hành động có thể được kiểm tra và xác minh. Với cách tiếp cận này, 0G hướng đến việc cung cấp cơ sở hạ tầng nền tảng cho một hệ sinh thái AI cởi mở và minh bạch hơn, nơi nhà phát triển, doanh nghiệp và người dùng có nhiều quyền kiểm soát hơn đối với tài nguyên và dữ liệu AI.

Trước khi đồng sáng lập 0G, ông đã xây dựng và lãnh đạo Garten, đồng thời làm việc trong các lĩnh vực phần mềm, tài chính, đầu tư mạo hiểm và khởi nghiệp. Ông nhận thấy điều gì đang diễn ra trong lĩnh vực AI khiến ông quyết định thành lập 0G vào năm 2023, và những trải nghiệm trước đó đã định hình tầm nhìn của ông về công ty như thế nào?

Tôi đã dành cả sự nghiệp của mình để đi lại giữa hai thế giới vốn hiếm khi giao tiếp với nhau. Đầu sự nghiệp, tôi viết phần mềm tại SAP và Microsoft. Sau đó, tôi chuyển sang lĩnh vực tài chính: trước tiên nghiên cứu thị trường vốn toàn cầu trong thời gian làm nghiên cứu tại Harvard Business School, rồi làm việc tại Bain và Bridgewater, nơi tôi trực tiếp trải qua cuộc khủng hoảng năm 2008. Trải nghiệm đó đã thôi thúc tôi thành lập Garten, một công ty thuộc Y Combinator.

Mỗi chặng đường đều dạy tôi cùng một bài học dưới một góc nhìn khác nhau: khi một hệ thống tập trung quyền kiểm soát và che giấu cách thức vận hành bên trong, những người phụ thuộc vào hệ thống đó thường là những người cuối cùng biết được nó đã hỏng.

Vì vậy, vào năm 2023, tôi nhận thấy một xu hướng đang hình thành trong lĩnh vực AI với tốc độ chưa từng thấy ở bất kỳ thị trường nào khác. Các mô hình gây kinh ngạc, nhưng cơ sở hạ tầng đứng sau chúng lại nằm trong tay một số ít công ty; quan trọng hơn, bạn không thể kiểm tra những gì đang chạy, dữ liệu của mình được đưa đến đâu hay chi phí tính toán thực tế là bao nhiêu. Cùng lúc đó, số vốn cần thiết để tham gia ngày càng tăng theo cấp số nhân qua từng quý. Với một người từng chứng kiến cuộc khủng hoảng năm 2008 diễn ra, tình hình trông giống như đòn bẩy chồng lên một hộp đen, trong khi tất cả đều cho rằng hộp đen ấy vẫn ổn.

Vì thế, định hướng của 0G bắt nguồn từ một câu hỏi về tài chính cứ luôn ám ảnh tôi: “Điều gì sẽ xảy ra khi đầu vào quan trọng nhất của nền kinh tế không có thị trường minh bạch và không thể được xác minh độc lập?” Cùng với các đồng sáng lập Thomas Yao, Fan Long và Ming Wu, chúng tôi đã trả lời câu hỏi đó bằng cách xây dựng 0G.

Câu trả lời là một lớp tin cậy dành cho AI: một hệ thống tích hợp duy nhất kết hợp năng lực tính toán riêng tư, các mô hình 0gm trọng số mở của chúng tôi, những cơ chế bảo đảm an toàn như căn chỉnh suy luận thưa và xác minh Tee, kho lưu trữ được mã hóa cùng một blockchain được xây dựng riêng cho các tác vụ AI. Tại đây, mọi hoạt động AI, từ suy luận đến hành động của tác nhân, đều được xác minh và kiểm tra.

Các công ty AI đang cam kết đầu tư những khoản vốn khổng lồ vào GPU, trung tâm dữ liệu và năng lượng. Điều gì đang thay đổi căn bản trong kinh tế học của năng lực tính toán, và ông có tin rằng khả năng tiếp cận năng lực tính toán có thể trở nên quan trọng về mặt chiến lược như khả năng tiếp cận vốn hoặc năng lượng không?

Năng lực tính toán đang trở nên quan trọng về mặt chiến lược ngang với vốn hoặc năng lượng. Bốn nhà cung cấp dịch vụ đám mây siêu quy mô lớn nhất đã cam kết chi hơn 500 tỷ USD cho chi phí đầu tư vốn vào AI chỉ riêng trong năm 2025, và tốc độ chi tiêu hiện tại của họ dự kiến sẽ tăng gấp đôi trong năm nay. Đây không còn là ngân sách công nghệ nữa, mà là khoản chi cho cơ sở hạ tầng quốc gia do một số ít công ty tư nhân quản lý.

Thay đổi căn bản là năng lực tính toán đã trở thành yếu tố giới hạn trực tiếp đối với chính trí tuệ. Mọi cải tiến của mô hình, mọi tác nhân và mọi sản phẩm rốt cuộc đều phụ thuộc vào số giờ sử dụng GPU. Khi một đầu vào duy nhất chi phối mọi thứ phía sau, nó không còn vận hành như một loại hàng hóa để mua, mà bắt đầu giống như vốn mà bạn nắm giữ. Khả năng tiếp cận năng lực tính toán hiện quyết định công ty, trường đại học và quốc gia nào có thể phát triển.

Điều đáng chú ý là tài sản này không có thị trường riêng. Năng lực tính toán được tạo ra trên quy mô lớn, cho thuê trên toàn cầu và định giá hằng ngày, nhưng không có cách nào nắm giữ quyền lợi đối với tài sản này, phòng ngừa rủi ro hay phân bổ nó một cách minh bạch. Vốn có thị trường. Năng lượng có thị trường. Còn năng lực tính toán chỉ được mua sắm thông qua các hợp đồng với một số ít nhà cung cấp.

Mọi nguồn lực khan hiếm đều trải qua cùng một lộ trình: trước hết được tạo ra, sau đó được định giá, rồi được tài trợ. Dầu mỏ đã trải qua lộ trình này. Điện cũng vậy. Băng thông cũng vậy. Năng lực tính toán hiện đang bước vào giai đoạn thứ ba, và xây dựng hạ tầng tài chính cho lĩnh vực này là một trong những dự án hạ tầng tiêu biểu nhất của thập niên này.

0G đang đưa ra ý tưởng rằng năng lực tính toán có thể được sở hữu, tạo ra thu nhập và sử dụng, thay vì chỉ được mua như một dịch vụ đám mây. Trên thực tế, biến năng lực tính toán thành một tài sản có nghĩa là gì, và điều đó có thể làm thay đổi mối quan hệ giữa các nhà cung cấp hạ tầng, nhà phát triển và công ty AI như thế nào?

Hãy nghĩ xem các tài sản sinh lời khác vận hành như thế nào. Cổ phiếu mang lại cổ tức. Trái phiếu trả lãi định kỳ. Tài chính Năng lực Tính toán (Compute Finance), viết tắt là ComFi—tên gọi do chúng tôi đặt ra—áp dụng cách tư duy tương tự cho năng lực tính toán. Thay vì chỉ trả tiền để truy cập GPU, bạn có thể sở hữu một vị thế cho phép tiếp cận năng lực tính toán AI mà bạn thực sự có thể sử dụng.

Trên thực tế, bạn đưa một tài sản vào sử dụng và nhận lại năng lực tính toán AI. Năng lực tính toán đó có thể hỗ trợ mọi việc, từ chạy mô hình riêng tư đến xây dựng và ra mắt ứng dụng AI. Phía sau, hệ thống này vận hành trên blockchain 0G. Người dùng stake—tức khóa—0G làm tài sản thế chấp, nhận a0G, tạo iAI, sau đó cam kết số iAI đó để kiếm năng lực tính toán có thể sử dụng trên các dịch vụ AI.

Mục tiêu là biến năng lực tính toán thành thứ bạn có thể nắm giữ, kiếm được và sử dụng, thay vì chỉ thuê theo giờ từ nhà cung cấp dịch vụ đám mây. Theo các tham số ban đầu, người dùng có thể cam kết iAI và nhận tín dụng năng lực tính toán trị giá hơn 1 USD mỗi ngày trên các dịch vụ AI được 0G hỗ trợ. Tài sản thế chấp cơ sở vẫn bị khóa trong thời gian vị thế còn hiệu lực và có thể được thu hồi khi iAI được đốt.

Điều quan trọng là người dùng không nhận tiền mặt hay lợi nhuận tài chính. Họ nhận được quyền truy cập vào năng lực tính toán mà mình thực sự có thể sử dụng.

Điều này làm thay đổi mối quan hệ giữa các nhà cung cấp hạ tầng, nhà phát triển và công ty AI. Các nhà cung cấp hạ tầng có thêm một cách để cung cấp năng lực tính toán của mình, ngoài các hợp đồng đám mây truyền thống. Nhà phát triển có được một nguồn lực dễ dự đoán hơn để lập kế hoạch và dự trù ngân sách. Các công ty AI có thể đảm bảo nguồn năng lực tính toán và lên kế hoạch sử dụng, thay vì chỉ coi đó là một khoản chi phí do một số ít nhà cung cấp kiểm soát.

Và vì hoạt động trên lớp tin cậy 0G, việc sử dụng năng lực tính toán có thể được xác minh và kiểm toán, thay vì chỉ được yêu cầu “hãy tin chúng tôi”

Chúng tôi định vị ComFi là một lĩnh vực mở cho ngành AI, chứ không phải một thương hiệu độc quyền. Ascend và iAI là những cách triển khai đầu tiên của ý tưởng này; sẽ còn nhiều cách khác ra mắt trên mạng lưới 0G.

0G Compute hoạt động như một thị trường phi tập trung, nơi các nhà cung cấp GPU có thể cạnh tranh để xử lý khối lượng công việc AI. Mô hình này mang lại những lợi thế kinh tế nào so với việc phụ thuộc vào một số ít nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô siêu lớn, đặc biệt khi nhu cầu GPU tăng cao?

Chúng tôi nêu bật ba lợi thế càng rõ rệt khi GPU khan hiếm: khám phá giá, khả năng co giãn và không bị ràng buộc vào một nhà cung cấp.

1. Khám phá giá: Trên 0G Compute, các nhà cung cấp tự đặt giá và cạnh tranh để nhận xử lý khối lượng công việc. Nhờ đó, chi phí có thể giảm đáng kể: chi phí suy luận của các mô hình mở có chất lượng tương đương thấp hơn tới 95%, trong khi chi phí vận hành lớp lưu trữ của chúng tôi thấp hơn AWS S3 hơn 90%. Một phần mức giảm này đến từ cạnh tranh, phần còn lại nhờ đưa năng lực GPU nhàn rỗi vào sử dụng và chạy các mô hình mở thay vì các mô hình tiên tiến độc quyền trên hạ tầng chuyên dụng.

2. Khả năng co giãn: Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô siêu lớn lên kế hoạch năng lực từ nhiều năm trước và phân bổ năng lực này thông qua các mối quan hệ dài hạn. Một thị trường có thể huy động nguồn cung từ bất cứ đâu, bao gồm các đơn vị vận hành độc lập, cụm máy tính học thuật và doanh nghiệp có phần cứng chưa được sử dụng. Khi nhu cầu tăng đột biến, giá cao hơn có thể thúc đẩy nguồn cung bổ sung tham gia thị trường. Còn hàng chờ cố định thì chỉ ngày càng dài thêm.

3. Không bị ràng buộc vào một nhà cung cấp: Mọi nhà cung cấp trong mạng lưới của chúng tôi đều cung cấp cùng một API tương thích với OpenAI thông qua một bộ định tuyến duy nhất, tự động chuyển sang nhà cung cấp khác nếu một nhà cung cấp gặp sự cố. Hiện nay, mạng lưới có 13 nhà cung cấp phục vụ hàng trăm mô hình thông qua một điểm truy cập duy nhất, với hơn 373 tỷ token đã được xử lý và 27 triệu yêu cầu suy luận. Nhà phát triển có thể chuyển đổi nhà cung cấp chỉ bằng cách thay đổi một header, không cần triển khai dự án chuyển đổi.

Còn có một khía cạnh về số liệu mà nhiều người bỏ qua. Mô hình riêng của chúng tôi, 0GM-1.0, là mô hình được sử dụng nhiều thứ hai trên mạng lưới trong 30 ngày qua, chỉ đứng sau DeepSeek. Khi mô hình mở của chính một mạng lưới phi tập trung có mức sử dụng cạnh tranh với những mô hình mở tốt nhất thế giới, điều đó cho thấy thị trường này có thể hoạt động trên quy mô lớn.

Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô siêu lớn làm rất tốt những gì họ đang làm. Nhưng khi GPU là đầu vào khan hiếm nhất trong lĩnh vực AI, việc có thêm nhiều nguồn năng lực tính toán có thể tạo ra một mô hình cung ứng rất khác, thay vì chỉ chờ các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô siêu lớn tăng thêm năng lực.

Một thách thức của cơ sở hạ tầng phi tập trung là bảo đảm khả năng tính toán rẻ hơn và phân bổ rộng khắp hơn không phải đánh đổi bằng độ tin cậy. 0G xác định thế nào liệu nhà cung cấp dịch vụ tính toán có thực sự thực hiện chính xác một tác vụ AI hay không?

Đây là một câu hỏi rất hay, đồng thời cũng là điều phân biệt một thị trường tính toán thực sự với một hệ thống mà bạn chỉ có thể tin tưởng nhà cung cấp như AWS, Google Cloud hay Microsoft Azure. Chúng tôi thiết kế 0G để bạn không bao giờ phải chỉ tin lời nhà cung cấp.

Gói riêng tư của 0G hoạt động trong một môi trường thực thi tin cậy được bảo vệ kín. Phần cứng tạo ra một bản chứng thực cho biết mô hình và mã nào đang chạy, đồng thời ký mọi phản hồi bằng một khóa chỉ tồn tại bên trong môi trường đó. Khách hàng có thể xác minh chữ ký dựa trên bản chứng thực và xác nhận rằng mô hình được chỉ định đã chạy trên nhà cung cấp được chỉ định mà không bị sửa đổi. Cả 0G lẫn nhà cung cấp đều không thể xem lời nhắc hoặc phản hồi. Ở mọi gói dịch vụ, 0G không lưu giữ lời nhắc hay phản hồi và không dùng dữ liệu của bạn để huấn luyện.

Ở gói đã xác minh, các yêu cầu được chuyển đến mô hình thượng nguồn dự kiến, nhờ đó bạn biết mô hình nào đã phản hồi, ngay cả khi bản thân nhà cung cấp là một đơn vị tập trung. Các gói này được xác định cho từng yêu cầu và được mạng lưới thực thi. Nếu một yêu cầu cần nhà cung cấp có khả năng bảo vệ quyền riêng tư nhưng không có nhà cung cấp nào như vậy sẵn sàng, yêu cầu sẽ thất bại thay vì âm thầm chuyển sang một gói khác. Các gói dịch vụ trung thực quan trọng hơn những lời quảng bá.

Việc thanh toán gắn liền với bằng chứng. Khoản tiền được giữ lại cho đến khi kết quả có chữ ký được bàn giao. Đến nay, mạng lưới đã ghi nhận hơn 24,9 triệu bằng chứng TEE; khuôn khổ này cũng hỗ trợ xác minh lạc quan và xác minh không tiết lộ kiến thức đối với những tác vụ phù hợp với các phương pháp đó hơn là chứng thực bằng phần cứng.

Độ tin cậy được xử lý theo cách đơn giản: tự động chuyển đổi dự phòng giữa các nhà cung cấp, đồng thời cung cấp dữ liệu trực tiếp về tình trạng hoạt động và độ trễ. Mạng lưới nền tảng được thiết kế để việc xác minh và quyết toán không trở thành nút thắt cổ chai.

Kinh tế học của cơ sở hạ tầng AI ngày càng gắn chặt với khả năng cung cấp điện. Khi các mô hình và khối lượng công việc suy luận tiếp tục mở rộng, liệu ông có cho rằng năng lượng sẽ trở thành yếu tố hạn chế chính đối với năng lực tính toán AI thay vì GPU hay không, và cơ sở hạ tầng phi tập trung có thể giúp giải quyết nút thắt đó như thế nào?

Năng lượng và năng lực tính toán chắc chắn có mối liên hệ chặt chẽ, yếu tố này ảnh hưởng đến yếu tố kia, và những nút thắt do năng lượng gây ra đã bắt đầu xuất hiện. Tại Bắc Virginia, hơn 3 GW nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu đột ngột bị ngắt khỏi lưới điện vào tháng 7, cho thấy tải điện tập trung ở các trung tâm dữ liệu có thể gây áp lực lên hạ tầng điện lực đến mức nào.

Mức tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu AI dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào năm 2030; IEA dự báo mức tiêu thụ của các trung tâm dữ liệu trên toàn cầu sẽ tăng hơn gấp đôi, lên khoảng 945 terawatt-giờ vào năm 2030, trong đó AI là động lực chính. Có thể xây dựng thêm GPU nhanh hơn nhiều so với tốc độ xây dựng hạ tầng điện cần thiết để vận hành chúng.

AI tập trung khiến vấn đề này thêm trầm trọng vì dồn nhu cầu vào một số ít trung tâm dữ liệu quy mô lớn, mỗi nơi cần lượng điện khổng lồ và hạ tầng lưới điện mới.

Cơ sở hạ tầng phi tập trung có thể giúp giảm bớt áp lực ngày càng gia tăng này bằng cách bố trí khối lượng công việc tại những nơi đã có điện và năng lực tính toán. Đó có thể là các trung tâm dữ liệu trong khu vực, cơ sở công nghiệp còn dư công suất hoặc nguồn năng lượng tái tạo vốn sẽ không được sử dụng. Thay vì truyền thêm điện đến một vài khuôn viên quy mô lớn, ta có thể chuyển khối lượng công việc đến nơi đã có nguồn điện nhưng chưa được khai thác hết.

Nói rõ hơn, điều này không xóa bỏ hạn chế về năng lượng, nhưng có thể giúp khai thác hiệu quả hơn hạ tầng năng lượng và năng lực tính toán hiện có.

0G sử dụng nhiều cơ chế, trong đó có môi trường thực thi tin cậy, xác minh lạc quan và các kỹ thuật không tiết lộ kiến thức, để giúp việc tính toán AI có thể được xác minh. Khi các tác nhân AI tự chủ bắt đầu đưa ra quyết định và thực hiện giao dịch mà không có sự giám sát liên tục của con người, ông cho rằng việc xác minh bằng mật mã sẽ trở nên quan trọng nhất ở khâu nào?

Việc xác minh quan trọng nhất chính xác vào lúc con người ngừng theo dõi. Với một trợ lý đồng hành, luôn có người xem xét kết quả của nó. Còn với một tác nhân tự chủ thì không. Một khi tác nhân có thể đưa ra quyết định, ký giao dịch, nắm giữ tiền hoặc tương tác với các tác nhân khác, ta cần biết tác nhân nào đang hành động, mô hình nào đang vận hành nó và liệu nó có làm đúng những gì được giao hay không.

Đó là lúc việc xác minh bằng mật mã trở nên quan trọng. Khi một tác nhân chạy trong môi trường thực thi tin cậy, ta có thể nhận được bản ghi có chữ ký cho biết mô hình nào đã đưa ra quyết định và mô hình đã sử dụng những đầu vào nào. Blockchain là một lớp tạo dựng niềm tin lý tưởng vì dữ liệu trên đó không thể thay đổi, chỉ có thể bổ sung và có thể truy xuất nguồn gốc. Blockchain cung cấp một bản ghi chung về những bằng chứng này, để nhà phát triển, kiểm toán viên và các bên giao dịch có thể xác minh những gì đã xảy ra mà không phải tin vào lời kể của riêng một bên.

Nguyên tắc tương tự cũng áp dụng khi các tác nhân bắt đầu tương tác với nhau ở quy mô lớn. Không thể có người xem xét mọi quyết định hay giao dịch. Việc xác minh, khả năng kiểm toán và niềm tin phải trở thành một phần của chính cơ sở hạ tầng. Mục tiêu rất đơn giản: thay vì phải hỏi liệu một tác nhân có nói rằng nó đã tuân thủ các quy tắc hay không, ta có thể chứng minh rằng nó thực sự đã làm vậy.

Phần lớn cuộc đua cơ sở hạ tầng hiện nay tập trung vào việc xây dựng các trung tâm dữ liệu tập trung ngày càng lớn. Liệu điện toán AI phi tập trung có phải là một giải pháp thay thế cho mô hình đó, hay cuối cùng ông cho rằng các mạng lưới phi tập trung và các nhà cung cấp đám mây quy mô lớn sẽ trở thành những bộ phận bổ trợ cho nhau trong cùng một thị trường điện toán toàn cầu?

Tôi cho rằng chúng bổ trợ cho nhau, và sự phân chia sẽ khá giống với lưới điện. Các nhà cung cấp đám mây quy mô lớn đảm nhận phần phụ tải nền. Họ xử lý rất tốt những khối lượng công việc khổng lồ, có thể dự đoán và nhạy cảm với độ trễ cho các doanh nghiệp lớn nhất, và họ nên tiếp tục làm như vậy. Các mạng lưới phi tập trung có thể bổ trợ cho họ bằng cách đáp ứng nhu cầu biến động, đưa năng lực điện toán phân tán và chưa được sử dụng vào hoạt động, đồng thời giúp nhiều công ty hơn tiếp cận năng lực GPU.

Các mạng lưới phi tập trung là một giải pháp thay thế thực sự nhờ yếu tố niềm tin. Sự tập trung không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là vấn đề về khả năng quan sát. Khi chỉ một nhóm nhỏ công ty vận hành cơ sở hạ tầng, họ cũng kiểm soát những gì bạn có thể thấy. Một nhà cung cấp đám mây quy mô lớn có thể cam kết sẽ không xem dữ liệu của bạn. Một môi trường thực thi bảo mật được niêm kín, kèm chứng thực công khai, có thể chứng minh điều đó. Đặc tính ấy không được cải thiện chỉ nhờ xây dựng một trung tâm dữ liệu lớn hơn. Nó đến từ việc tích hợp khả năng xác minh ngay trong cơ sở hạ tầng.

Chúng tôi đã chứng kiến hai mô hình này vận hành song song. Google Cloud và Alibaba Cloud là một trong những đối tác ra mắt mạng chính của chúng tôi. Các doanh nghiệp muốn có thể định tuyến khối lượng công việc đến một nhà cung cấp đám mây quy mô lớn, một nhà cung cấp phi tập trung hoặc phần cứng của chính họ, tùy theo giá cả, yêu cầu về quyền riêng tư và mức độ xác minh cần thiết.

Đó là hướng đi mà chúng tôi nhận thấy thị trường đang chuyển dịch. Không phải mô hình này thay thế các mô hình khác, mà là một thị trường điện toán toàn cầu, nơi khối lượng công việc có thể chuyển đổi giữa các nguồn cơ sở hạ tầng khác nhau tùy theo yêu cầu của từng tác vụ.

Khi các tác nhân AI trở thành những chủ thể kinh tế có khả năng mua dịch vụ và tự chủ quản lý tài nguyên, liệu bản thân năng lực điện toán có thể trở thành một phần của nền kinh tế giữa máy móc, trong đó các tác nhân linh hoạt tìm kiếm cơ sở hạ tầng dựa trên giá cả, hiệu suất và mức độ sẵn có hay không?

Chúng tôi đã chứng kiến một vài ví dụ nhỏ về điều này trên mạng lưới của mình. Phần lớn yêu cầu thông qua 0G Compute không đến từ việc một người nhấp vào nút. Chúng đến từ các ứng dụng và tác nhân gọi API, thanh toán theo từng yêu cầu bằng số dư đã nạp, rồi được định tuyến đến nhà cung cấp phù hợp nhất với tác vụ. Khoảng 43.000 ví đã thanh toán cho hoạt động suy luận theo cách này, và hơn 300 dự án được xây dựng trên 0G. Riêng Ghast AI đã đưa hơn 100 tỷ token qua 0G Compute. NeoSoul vận hành hàng triệu tác nhân trên 0G và BNB Chain, một mạng blockchain khác. Việc một tác nhân chọn nhà cung cấp rẻ hơn cho một tác vụ xử lý theo lô và chọn môi trường bảo mật riêng tư cho một tác vụ nhạy cảm là quyết định định tuyến đang diễn ra ngày nay.

Những yếu tố còn thiếu để hình thành một nền kinh tế máy móc thực sự là những điều con người vốn xem như hiển nhiên: danh tính, cách nắm giữ tài nguyên từ trước và một đơn vị tính toán. Các tác nhân cần một danh tính có thể hoạt động xuyên suốt nhiều dịch vụ; đó là điều Agentic ID của 0G được thiết kế để cung cấp. Họ cũng cần cách bảo đảm trước năng lực điện toán thay vì trả tiền cho từng yêu cầu, để có thể lập kế hoạch và tự chủ vận hành.

Đó là một phần lý do chúng tôi xây dựng Compute Finance. Khi có thể kiếm được năng lực điện toán thông qua việc tham gia mạng lưới và sử dụng năng lực đó trên các dịch vụ AI, một tác nhân có thể được cấp vốn một lần rồi sử dụng năng lực điện toán cần thiết mà không cần con người nạp thêm tiền vào tài khoản đám mây. Ascend và Infinite AI là những phiên bản triển khai đầu tiên. Nền kinh tế máy móc sẽ được những người mà chúng tôi chưa gặp xây dựng dựa trên chúng.

Yêu cầu về an toàn là không thể thỏa hiệp. Mỗi quyết định máy móc đó đều cần để lại dấu vết có thể xác minh và được tích hợp các biện pháp bảo vệ an toàn. Một nền kinh tế máy móc không có chứng từ chỉ là cách nhanh hơn để mất tiền và gây ra một thảm họa an ninh bị che giấu.

Nhìn về 5 năm tới, ông kỳ vọng thị trường điện toán AI sẽ phát triển như thế nào? Các công ty sẽ vẫn chủ yếu nghĩ đến việc thuê GPU và năng lực đám mây, hay chúng ta đang tiến tới một thị trường toàn cầu thanh khoản hơn, nơi năng lực điện toán có thể được sở hữu, trao đổi, kiếm tiền và phân bổ linh hoạt?

Tôi không nghĩ việc thuê sẽ biến mất, cũng như việc thuê tài chính không biến mất khi hoạt động tài trợ thiết bị trở nên hoàn thiện. Nhưng đó không còn là lựa chọn duy nhất, và những doanh nghiệp nghiêm túc sẽ không còn chỉ xem năng lực điện toán như một nguồn lực có thể thuê.

Khi lĩnh vực này phát triển, tôi kỳ vọng năng lực điện toán sẽ có cơ sở hạ tầng tài chính tương tự mọi đầu vào chiến lược khác. Các công ty sẽ nắm giữ vị thế trong năng lực điện toán giống như cách họ nắm giữ hợp đồng năng lượng hoặc ngoại tệ. Các nhà cung cấp sẽ đưa công suất lên thị trường mở để bán, thay vì đàm phán từng hợp đồng một. Năng lực điện toán sẽ được định giá theo khối lượng công việc và mức độ tin cậy, bởi suy luận riêng tư đã được xác minh và suy luận chưa được xác minh là hai sản phẩm khác nhau. Và ngày càng nhiều bên mua sẽ là tác nhân, chứ không phải các nhóm mua sắm.

Đó là mục đích của Compute Finance (ComFi). Chúng tôi ra mắt Ascend và công bố Infinite AI vào dịp kỷ niệm một năm mạng chính, bởi giờ đây trình tự đã rõ ràng. Năng lực điện toán được tạo ra. Nó được định giá. Bước tiếp theo là một lớp tài chính, nơi quyền hưởng năng lực điện toán có thể được nắm giữ, kiếm được, sử dụng và giao dịch, đồng thời mỗi đơn vị đều để lại hồ sơ có thể xác minh. Chúng tôi chủ ý xây dựng ComFi thành một lĩnh vực mở thay vì một thương hiệu độc quyền, bởi thị trường chỉ có một người tham gia thì không phải là thị trường.

Điều khiến tất cả những điều này trở nên khả thi không phải là một GPU tốt hơn. Đó là lớp niềm tin: bằng chứng về những gì đã được thực thi, bằng chứng về người thực hiện và việc thanh toán được tiến hành dựa trên bằng chứng đó. Khi năng lực tính toán có thể được xác minh, nó trở nên đủ khả năng thay thế để có thể được tài trợ. Khi có thể được tài trợ, nó trở nên thanh khoản. Năm năm tới sẽ là giai đoạn ngành này thôi xem nguồn lực quan trọng nhất của nền kinh tế như một khoản mục chi phí.

Cảm ơn bạn vì cuộc phỏng vấn tuyệt vời. Độc giả muốn tìm hiểu thêm có thể truy cập 0G.