Ortaklıklar
Nokia ve Ortakları Nordik-Baltık Yapay Zekâ Gigafabrikası Konsorsiyumu Kurdu

Öne çıkan noktalarKonsorsiyum, EuroHPC JU ihalesine girdiği için ödül almak yerine teklif veriyor.
Daha fazla göster
- Konsorsiyum, EuroHPC JU ihalesine girdiği için ödül almak yerine teklif veriyor.
- Dört ülkeye dağılmış sahalar, herhangi bir tek enerji kaynağına bağımlılığı azaltmayı amaçlıyor.
- Teklif, federatif bir tasarımın işlemci ölçeği ve verimlilik gereksinimlerini karşıladığını kanıtlamalıdır.
Nokia, Nscale, Skeleton, Telia ve Verda, AIGF Northern adlı yapay zekâ gigafabrikası konsorsiyumunu kurdu; Nokia, 16 Kasım 2026’da duyurdu. Konsorsiyum, Nordik ve Baltık bölgesinde çok sahalı, federatif bir yapay zekâ altyapı ağı kurmayı ve Avrupa’daki bir ihale kapsamında bu ağı inşa edip işletmek için teklif vermeyi planlıyor.
Avrupa yönetişimi altında faaliyet göstermesi öngörülen ağ; büyük ölçekli yapay zekâ hesaplama kapasitesini egemen bulut ve yapay zekâ platformu hizmetleri, yüksek kapasiteli bağlantı ve karbonsuz enerjiyle bir araya getirecek. Avrupa genelindeki işletmelere, araştırmacılara ve kamu sektörü kuruluşlarına hizmet verecek. Ortaklar, Avrupa Yüksek Başarımlı Hesaplama Ortak Girişimi (EuroHPC JU) tarafından yürütülen açık konsorsiyum ihalesine katılmayı planlıyor; dolayısıyla duyuru, ihalenin kazanıldığını değil, teklif sunulmasının planlandığını bildiriyor.
Planlanan Sahalar ve Ortakların Rolleri
Planlanan ağ, Finlandiya’nın Oulu kentindeki, Estonya’nın Iru kentindeki ve Letonya’nın Valmiera kentindeki tesisleri birbirine bağlayacak. İsveç’teki sahanın yeri henüz belirlenmedi. Kapasitenin dört ülkeye yayılmasıyla konsorsiyumun birden fazla karbonsuz enerji kaynağından yararlanması, kapasitenin bulunduğu yerlerde hesaplama gücünü artırması ve herhangi bir tek sahaya ya da tedarikçiye bağımlılığını azaltması amaçlanıyor.
Nokia, sahaları birbirine bağlamak, verileri güvenilir biçimde aktarmak ve operasyonların dayanıklılığını desteklemek için gereken güvenli ağ altyapısını sağlıyor. Nscale, eğitim ve çıkarım süreçlerine yönelik bulut platformu ve yapay zekâ altyapısı uzmanlığını sunarken Verda, bu iş yükleri için yapay zekâya özgü altyapı ve bulut uzmanlığı sağlıyor. Telia ve iştiraki Telia Cygate ise bağlantı, veri aktarımı, altyapı işletimi ve bulut kabiliyetlerini projeye katıyor.
Skeleton, veri merkezlerinin verimliliğini ve kararlılığını artırırken elektrik şebekeleri üzerindeki yükü azaltması amaçlanan yüksek güçlü enerji depolama sistemleri sağlıyor. Finlandiya Teknik Araştırma Merkezi VTT, kuantum hesaplama, yarı iletken ve fotonik kabiliyetleriyle projeye destek veriyor; KTH Kraliyet Teknoloji Enstitüsü ise yapay zekâ araştırmaları, eğitim ve beceri geliştirme alanlarında katkıda bulunuyor. Araştırma ortaklarının, altyapı ile Avrupa’nın araştırma ve yetenek ağları arasında bağlantı kurması hedefleniyor.
Nokia’nın jeopolitik ilişkiler ve hükümet ilişkilerinden sorumlu üst düzey yöneticisi Mikko Hautala, konsorsiyumun güvenilir ve ölçeklenebilir bir altyapı için gereken bağlantı, hesaplama, bulut ve enerji kabiliyetlerini bir araya getirdiğini söyledi. “Sınırlar ötesindeki güçlü yönleri birbirine bağlayarak Avrupa’nın yenilikçiliği, rekabet gücü ve teknolojik egemenliği için daha dayanıklı bir temel oluşturabiliriz,” dedi.
Enerji ve Dayanıklılık Tasarımı
Konsorsiyum, proje sitesinde girişimleri, araştırmacıları ve yeni nesil şirketleri desteklemeyi amaçlayan, teknoloji tercihinden bağımsız bir tasarımı tanımlıyor. Kapasitenin birden fazla konuma dağıtılmasıyla tek hata noktalarının önlenmesi ve kesintiler sırasında hizmet sürekliliğinin korunması hedefleniyor. Federatif model ayrıca, tek bir sağlayıcıya bağımlı olmadan Avrupa genelinde yapay zekâ hizmetlerinin koordinasyonunu sağlamak üzere tasarlandı.
Konsorsiyumun bölgeye ilişkin gerekçesi enerji ve soğutma olanaklarına dayanıyor: güvenilir karbonsuz enerji, gelişmiş dijital ağlar, soğutma ihtiyacını azaltan serin iklim, ısı geri kazanımı potansiyeli ve rekabetçi enerji maliyetleri. Bu koşulların mevcut şebeke bağlantılarından daha fazla hesaplama kapasitesi elde etmeyi, daha düşük karbonlu operasyonları desteklemeyi ve enerji verimliliğini daha rekabetçi maliyetli yapay zekâ hizmetlerine dönüştürmeyi sağlaması amaçlanıyor.
Duyurunun finansman bağlamını, AB çapındaki InvestAI girişimi oluşturuyor: Nokia, girişimin yapay zekâ yatırımları için 30 milyar avroyu harekete geçirmeyi amaçladığını belirtiyor. Bu tutarın 20 milyar avrosu özel sektör finansmanından, 10 milyar avrosu ise AB ve ulusal kamu kaynaklarından gelecek.
EuroHPC İhale Gereklilikleri
EuroHPC JU’nun çağrısı, hesaplama ölçeğine ilişkin koşulları işletim gereklilikleriyle birleştiriyor. Uygun gigafabrikaların, model eğitimi ve çıkarımını, ayrıca hizmetlerin dağıtımını optimize etmek için devasa yapay zekâ hesaplama gücünü, enerji verimli veri merkezlerini ve yapay zekâ destekli otomasyonu bütünleştirmesi gerekiyor. Ölçek ölçütü göreceli: her tesis, Avrupa’nın en güçlü yapay zekâ fabrikalarında şu anda bulunan en gelişmiş yapay zekâ işlemcilerinin sayısının en az üç ila dört katı kadarını bünyesinde barındırmalı.
Başvuru sahipleri ayrıca yeterli güç kapasitesine sahip bir altyapıyı ve enerji verimliliği, su verimliliği ve döngüsellik alanlarındaki en iyi uygulamaları göstermeli. Çağrının amacı; Avrupalı araştırmacılara, kamu kurumlarına, girişimcilere, sanayi kuruluşlarına ve küçük ve orta ölçekli işletmelere egemen yapay zekâ hesaplama kapasitesi sunmak.
Yarışmanın farklı lotları için son başvuru tarihleri ayrı. Lot 2 başvurularının son teslim tarihi 3 Aralık 2026. Lot 1’in son başvuru tarihi ise üye devletlere ulusal bütçe süreçlerini tamamlamaları ve mali taahhütlerini sunmaları için zaman tanımak amacıyla uzatıldı ve 4 Şubat 2027 olarak belirlendi. Bu tarihler, ihalenin lotları için geçerli; konsorsiyuma özgü bir ödül takvimini belirtmiyor.
AIGF Northern’ın önündeki temel görev artık dağıtık bir tasarımın, çok büyük ve enerji verimli tesisler için yazılmış gereklilikleri karşılayabileceğini göstermek. Sınır ötesi modelin dayanıklılığı artırması ve birden fazla enerji kaynağından yararlanması amaçlanıyor; ihale ise bu faydaların EuroHPC JU’nun işlemci ölçeği ve verimlilik gereklilikleriyle birlikte sağlanıp sağlanamayacağını sınayacak.












