Google, Avrupalı Bilim İnsanlarına Öncü Modeller ve İşlem Gücü Sunmayı Taahhüt Ediyor

14 Ekim 2026’da Google, duyurdu: Google DeepMind ve Google Cloud, 200’e kadar Avrupalı bilimsel araştırmacıya şirketin öncü modellerine doğrudan erişim sağlayacak ve bunun yanı sıra 3 milyon dolarlık işlem gücü kredisi sunacak.

Bu taahhüt kapsamında araştırmacılar, AlphaFold 3, WeatherNext, AlphaGenome, AlphaEvolve ve AlphaEarth Foundations dâhil olmak üzere Google’ın bilimsel araçlarına doğrudan erişebilecek. Duyuruyu, Google Cloud’un Birleşik Krallık, İrlanda ve Sahra Altı Afrika’dan sorumlu başkan yardımcısı Maureen Costello kaleme aldı.

Google, bu taahhüdün Avrupa Birliği’nin Bilim için Yapay Zekâ çalışmalarını desteklediğini ve şirketin öncü modellerinin bir bölümünü RAISE girişimi aracılığıyla kullanıma sunduğunu belirtti. Şirket, girişimin Avrupalı bilim insanlarının zaman zaman karşılaştığı işlem gücü açığını kapatmaya yardımcı olmayı amaçladığını söyledi. Google’a göre, işlem gücü ve araçları doğrudan araştırma ekiplerine sağlayan bu çaba, Avrupa’daki yeniliklerin hızlanmasını ve kıtanın bilimsel rekabet gücünün pekişmesini hedefliyor; araştırmacılar da aşırı hava olaylarını tahmin etmekten moleküler yapıları haritalandırmaya kadar uzanan zorlukların üstesinden gelebilecek donanıma kavuşuyor.

Avrupa’nın Bilim Alanında Yapay Zekâ Stratejisi

RAISE fikri, Komisyonun Avrupa’nın teknolojik ve bilimsel liderliğini ve rekabet gücünü pekiştirmek amacıyla yayımladığı Avrupa’nın Bilim Alanında Yapay Zekâ Stratejisi kapsamında tanıtıldı. Strateji, yapay zekâ teknolojilerinin bilimdeki potansiyelinden yararlanmayı ve bilim insanlarının bu teknolojileri araştırmalarında benimsemelerini desteklemeyi amaçlıyor. Stratejiye ilişkin bildiri ve bilgi notu 8 Ekim 2025 tarihini taşıyor.

Strateji, bir dizi temel eylem ortaya koyuyor. Yetenekler konusunda, Komisyonun “Choose Europe” girişimi kapsamında yapay zekâ ve bilim alanlarındaki yetenekleri yetiştirmek, elde tutmak ve çekmek üzere, RAISE pilot programı çerçevesindeki Mükemmeliyet Ağları ve Doktora Ağları için 58 milyon avro ayrılıyor. İşlem gücü konusunda ise bilim için hesaplama gücüne erişimi geliştirmek ve genişletmek amacıyla Horizon Europe’tan 600 milyon avro taahhüt ediliyor. Komisyon, bu yatırımın AB’deki araştırmacılara ve girişimlere yapay zekâ gigafabrikalarına özel erişim sağlayacağını belirtiyor. Strateji ayrıca Horizon Europe’un yapay zekâya yönelik yıllık yatırımlarını 3 milyar avronun üzerine çıkararak ikiye katlamayı, buna bilimde yapay zekâya ayrılan finansmanın ikiye katlanmasının da dâhil olmasını hedefliyor. Bilim insanlarına, stratejik veri eksikliklerini belirlemeleri ve bilimde yapay zekâ için gereken veri kümelerini derleyip düzenleyerek bütünleştirmeleri konusunda destek sağlıyor.

Komisyon, 8 Ekim 2025 tarihli bir Komisyon haber makalesine göre Bilim Alanında Yapay Zekâ Stratejisi’ni, temel sektörlerde ve kamu sektöründe yapay zekâ kullanımını nasıl hızlandıracağını ortaya koyan Apply AI Stratejisi ile birlikte sundu. Bu çalışmaları koordine etmek için Komisyon, sanayi, kamu sektörü, akademi, sosyal paydaşlar ve sivil toplumu bir araya getiren bir forum olan Apply AI İttifakı’nı kuruyor; ayrıca bir Yapay Zekâ Gözlemevi, yapay zekâ eğilimlerini izleyecek ve sektörler üzerindeki etkileri değerlendirecek. Komisyon, paralel olarak Yapay Zekâ Yasası’nın uygulanmasını desteklemek üzere AI Act Service Desk’i kurdu. Her iki strateji de Komisyonun Nisan 2025’te başlattığı AI Continent Eylem Planı’nın devamı niteliğinde.

RAISE Girişimi

Avrupa’da Yapay Zekâ Bilimi Kaynağı olan RAISE, Avrupa’da yapay zekâ üzerine ve yapay zekâyla yürütülen nitelikli araştırmalar için sanal bir araştırma enstitüsü olarak tasarlandı. Hesaplama gücünü, verileri, yetenekleri ve araştırma fonlarını bir araya getirerek Avrupalı araştırmacıların kullanımına sunacak. Merkezi bir sekreterya, enstitünün Tematik Mükemmeliyet Ağları arasında bağlantı kurarak bir disiplindeki yapay zekâ tabanlı ilerlemelerin diğer alanları da geliştirmesini sağlayacak.

Komisyonun teknolojik egemenlik, güvenlik ve demokrasiden sorumlu başkan yardımcısı Henna Virkkunen ile girişimler, araştırma ve inovasyondan sorumlu komisyon üyesi Ekaterina Zaharieva, RAISE pilot programını Kasım 2025’te başlattı. Başlatma etkinliği, 3–4 Kasım 2025 tarihlerinde Kopenhag’da, Danish Presidency of the Council of the EU ile birlikte düzenlenen AI in Science Summit’te gerçekleştirildi. Bilim Alanında Yapay Zekâ ERA Eylemi de 4 Kasım 2025’te aynı zirvede resmen başlatıldı; RAISE’e katılımın oluşturulması için üye devletlerle ve paydaşlarla görüşmeler sürüyor.

SCIANCE Koordinasyon ve Destek Eylemi, RAISE’in geliştirilmesini destekleyecek ve aşağıdan yukarıya, topluluk öncülüğünde bir yaklaşımla Avrupa genelindeki yapay zekâ destekli bilimsel araştırmaları koordine edecek. Proje, beş pilot alanda (temel fizik ve astronomi, malzeme bilimi, yaşam bilimleri, yer bilimleri ile sosyal bilimler ve beşerî bilimler) Avrupa’daki bilim kuruluşlarını ve araştırma altyapılarını, yapay zekâ araştırma merkezleri ve e-altyapılarla birlikte harekete geçiriyor. SCIANCE, bilim alanında yapay zekâya yönelik araştırma ve inovasyon önceliklerini belirleyecek ve RAISE Sekretaryasının yapısını pilot uygulamayla sınayacak.

Başlangıç aşamasında RAISE pilot programı yalnızca Horizon Europe üzerinden finanse ediliyor; 2025 Çalışma Programı’nda 33 milyon avro, 2026–27 Çalışma Programı’nda ise 107 milyon avro özel olarak bu amaç için ayrıldı. Komisyon iki açık çağrı yayımlıyor: Bilim Alanında Yapay Zekâ için Tematik Mükemmeliyet Ağları (RAISE pilot programı) ve tarım ile çevre kirliliğine odaklanan ikinci bir Tematik Ağlar çağrısı. 2026–27 Çalışma Programı kapsamında yapılması planlanan diğer çağrılar arasında RAISE’in “Yapay Zekâ için Bilim” ayağına yönelik bir pilot program, MSCA-REA ile RAISE Doktora Ağları ve malzeme bilimi ile gıda alanlarını kapsayan Bilimsel Laboratuvar Otomasyonu yer alıyor.

Komisyon, 15 Haziran 2026’da RAISE’e bilimsel rehberlik sağlaması amaçlanan üst düzey bir uzman grubu olan RAISE Üst Düzey Akademik Danışma Kurulu’na katılacak uzmanlar için başvuru çağrısı yayımladı. Komisyonun ilanına göre başvurular açık.