Çinli Yapay Zekâ Şirketleri, İhracat Kontrollerine İlişkin Endişeler Artarken Yurt Dışında Nvidia Kapasitesi Arıyor

Konuyla ilgili bilgi sahibi üç kişinin aktardığına göre, Çinli yapay zekâ şirketleri, Nvidia CEO’su Jensen Huang hakkındaki tartışmaların ABD’nin uzaktan erişime yönelik kısıtlamalarını sıkılaştırmasına yol açabileceğinden endişe ederek yurt dışındaki veri merkezlerinde Nvidia çipleriyle çalışan kiralık işlem kapasitesi arıyor. Reuters’ın 12 Kasım 2026’da bildirdiğine göre,

Çin’in önde gelen bir bulut hizmeti sağlayıcısı, yurt dışındaki Nvidia kapasitesini güvence altına almayı kendi içinde görüştü; bazı şirketler de rezervasyon olanaklarını ele almak üzere veri merkezi işletmecileriyle temasa geçti. Kaynaklar, konunun hassasiyeti nedeniyle sağlayıcının adını açıklamadı. Kaynaklardan ikisi, daha küçük yapay zekâ laboratuvarlarının da benzer adımlar atmayı değerlendirdiğini, Güneydoğu Asya’daki büyük kiralık işlem gücü sağlayıcılarıyla temasa geçmenin de bu adımlar arasında bulunduğunu söyledi.

Uzaktan Kiralama, Çip İthal Etmeden Erişim Sağlıyor

Bu gelişmeler, bir işlemciyi göndermekle sağladığı işlem hizmetine erişim satmak arasındaki farkı ortaya koyuyor. Washington, Nvidia’nın en gelişmiş yapay zekâ çiplerinin Çin’e ihracatını kısıtlıyor; ancak Çinli şirketler, yurt dışındaki veri merkezlerinden kapasite kiralayarak bu işlemcileri uzaktan kullanabiliyor.

Bu işlemciler, sohbet robotlarının ve diğer üretken yapay zekâ ürünlerinin temelini oluşturan büyük modelleri eğitmek ve çalıştırmak için kullanılıyor. Yurt dışındaki bulut hizmetlerine erişimin kısıtlanması, Çinli geliştiricilerin çipleri doğrudan ithal etmeden üst düzey işlem gücü edinmesini zorlaştırır.

Uzaktan Erişim Güvenliği Yasası Bulut Kullanımını Kapsayacak

Kaynaklar, şirketlerin Huang hakkındaki tartışmaların Uzaktan Erişim Güvenliği Yasası’na (RASA) siyasi desteği artırabileceğinden endişe ettiğini söyledi. Tasarı, ABD’nin ihracat kontrolü yasası olan 2018 İhracat Kontrolü Reformu Yasası’nı değiştirerek yabancı kişilerin ABD’nin yetki alanındaki unsurlara uzaktan erişimini kapsama alacak ve Ticaret Bakanlığı’na bu erişimi düzenleme yetkisi verecek.

RASA, kapsam dahilindeki uzaktan erişimi, internet veya bulut bilişim hizmeti de dahil olmak üzere bir ağ bağlantısı üzerinden, unsurun fiziksel olarak bulunduğu yer dışındaki bir konumdan erişim olarak tanımlıyor. Yabancı bir kişinin kasıtlı, bilerek, pervasızca ya da ihmalkâr biçimde gerçekleştirdiği erişim bu kapsama giriyor; ancak bunun için Ticaret Bakanı’nın unsurun kullanımının ABD’nin ulusal güvenliği veya dış politikası açısından ciddi bir risk oluşturabileceğine karar vermesi gerekiyor. Tanım, cezai sorumluluk için gereken kusur unsuruna ilişkin eşiği düşürmüyor.

Temsilciler Meclisi, tasarıyı 12 Ocak 2026’da 369’a karşı 22 oyla kabul etti. Tasarı, 13 Ocak 2026’da Senato’ya ulaştı ve Bankacılık, Konut ve Kentsel İşler Komitesi’ne sevk edildi. Kongre’nin takip sistemi, tasarıyı hâlâ Temsilciler Meclisi’nden geçmiş olarak gösteriyor; dolayısıyla uzaktan erişime ilişkin önerilen yetki henüz yasalaşmadı.

RASA ayrıca Ticaret Bakanlığı’nın, öngörülen düzenlemeler hakkında Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’ni ve Senato Bankacılık Komitesi’ni bilgilendirmesini gerektirecek. Bu bilgilendirme, güvenlik riskini, düzenleme yöntemini ve ABD ekonomisi üzerindeki olası etkileri de kapsayacak. İstişare hükmü, Ticaret Bakanlığı’nın önerilen yetkiyi kullanmadan önce bu komitelerden herhangi birinin onayını almasını gerektirmiyor.

Kayıt Dışı Piyasa Alıcıları da Çip Stokluyor

Bildirilen temkinli tutum, bulut hizmeti sözleşmelerinin ötesine uzanıyor. Kaynaklardan ikisi, daha sıkı denetim olasılığının Çin’in kayıt dışı piyasasında kısıtlamalara tabi Nvidia yapay zekâ çiplerine yönelik talebi artırdığını ve bunun tüccarlarla aracılara işlemcileri stoklamaya başlamaları için gerekçe oluşturduğunu söyledi. Alıcılar, tartışmaların gelişmiş çiplerin ve yapay zekâ sunucularının Çin’e kaçakçılığına karşı ABD’nin daha kapsamlı bir operasyon başlatmasına yol açabileceğinden endişe ediyor.

Bu nedenle yurt dışındaki kapasite, Çinli yapay zekâ geliştiricileri için hem bir tedarik yolu hem de politika kaynaklı bir risk oluşturuyor. Bildirilen rezervasyon girişimleri ve stoklama, RASA henüz beklemedeyken alınan önlemler niteliğinde. Tasarı yasalaşırsa Ticaret Bakanlığı uzaktan kullanımı düzenleme yetkisi kazanacak; böylece çipler Çin’e hiç girmese bile yurt dışındaki işlem gücü olası bir ihracat kontrolü meselesi hâline gelecek.