Bouwen aan een mensgerichte stad met AI

Door de geschiedenis heen hebben nieuwe technologieën angst aangewakkerd, vaak gehuld in controverse over de bedreiging die ze voor de samenleving zouden vormen. Nu is AI aan de beurt. Hoewel die zorgen terecht zijn en aandacht verdienen, leert de geschiedenis ons ook een bredere waarheid: technologische verandering kan ontwrichting veroorzaken, maar biedt ook enorme kansen. Dat is wat zich nu ontvouwt in steden over de hele wereld.

Om te begrijpen hoe steden AI inzetten en benutten voor het algemeen belang, werkte ThoughtLab, een toonaangevend wereldwijd onderzoeksbureau, samen met stedelijke bestuurders uit de overheid, het bedrijfsleven en de academische wereld aan een vergelijkend onderzoek onder 525 functionarissen in 214 steden. Dit werd aangevuld met een analyse van 212 gepubliceerde AI-plannen van steden en interviews met meer dan 50 stedelijke experts, over 331 gemeenten in alle regio’s en op elk niveau van ontwikkeling. Wat we ontdekten, is dat er echt vaart in zit: stadsbestuurders zien AI niet alleen als een middel om efficiënter te werken, maar ook als een manier om de overheid menselijker te maken, niet minder menselijk.

Dat begint met het verbinden van gegevens tussen afdelingen, zodat steden versnipperde, reactieve processen kunnen vervangen door gecoördineerde actie. Inwoners hoeven niet langer hun weg te vinden in meerdere losstaande systemen om hulp te krijgen, en overheidspersoneel wordt verlost van routinetaken en kan zich richten op complexe menselijke vraagstukken. Voor Nicole Coughlin, CIO van Cary, North Carolina, biedt AI de kans om „fundamenteel opnieuw na te denken over hoe de overheid werkt”. Stadsbestuurders zijn het eens over de omvang van de kans: bijna twee derde (64%) ziet AI als een belangrijke aanjager van het concurrentievermogen van hun stad, 60% verwacht dat AI leidt tot meer gepersonaliseerde, soepelere dienstverlening en ruim de helft wil mensen centraal stellen in de AI-strategie.

Inwoners op de eerste plaats

Deze verschuiving naar AI waarin mensen centraal staan, is al zichtbaar in de zeven stedelijke domeinen waarin steden AI inzetten: overheidsbestuur; veiligheid en beveiliging; digitale en fysieke infrastructuur; energie en milieu; vervoer en mobiliteit; gezondheid en onderwijs; en economie en industrie. De toepassing is het verst gevorderd op terreinen waar het stadsbestuur al het meest ingeburgerd is, en het minst ver op terreinen waar succes afhangt van complexe coördinatie, gespecialiseerde gegevens en een ontwerp waarin gelijkheid centraal staat.

Op het gebied van veiligheid en veerkracht, waar AI het meest wijdverbreid wordt toegepast, test Seoul een AI-chatbot die via spraak informatie verzamelt over noodoproepen en de meest urgente oproepen onder de aandacht van centralisten brengt. Binnen het overheidsbestuur heeft de tool CivCheck van Honolulu het aantal rondes voor AI-ondersteunde planbeoordelingen met 58% teruggebracht, waardoor aanvragers van vergunningen gemiddeld meer dan 40 dagen besparen. Gold Coast gebruikt voorspellend onderhoud aan leidingen om lekken op te sporen voordat ze tot kostbare storingen leiden, en de vervoersautoriteit van New York past voorspellend onderhoud toe om busdefecten te verhelpen voordat die de dienstregeling verstoren.

Zelfs in domeinen waar de invoering achterblijft, zoals gezondheidszorg en onderwijs, vinden steden manieren om tastbare publieke waarde en voordelen te bieden. Zo helpt Hester AI in Helsinki inwoners bijvoorbeeld online informatie te vinden over gezondheidszorg en sociale dienstverlening, zodat ondersteuning terechtkomt bij de meest kwetsbaren in de samenleving.

Structurele belemmeringen

Maar waarde halen uit mensgerichte AI is niet eenvoudig. Acht op de tien steden noemen langetermijnkosten, concurrerende budgetprioriteiten, beperkte AI-kennis en -talent en de moeite om het rendement op investering te onderbouwen als grote obstakels. Voor veel steden is het grootste struikelblok echter het wantrouwen van het publiek. 68% van de steden noemt dit als een van de grootste uitdagingen, wat de zorgen van het publiek weerspiegelt over toezicht, onpersoonlijke dienstverlening, vooringenomenheid en verlies van controle.

Succesvolle steden pakken deze zorgen rechtstreeks aan en beschouwen ze als een kwestie van bestuur, niet als een communicatieprobleem. Dat betekent dat ze bekendmaken waar AI wordt ingezet, zoals Amsterdam en Helsinki doen met openbare registers van algoritmen; mensen verantwoordelijk houden voor beslissingen met grote gevolgen, zoals Seattle vereist voor uitkomsten van generatieve AI; en privacy vanaf het ontwerp beschermen, zoals het verkeerssysteem van Raleigh doet door geen personen te identificeren. Cruciaal is ook dat ze inclusiviteit bevorderen, de voordelen helder uitleggen en desinformatie rechtstreeks bestrijden, zoals New York City doet door 22 maatschappelijke organisaties te financieren voor voorlichting over AI-geletterdheid.

Een echte AI-koploper worden

Deze voorbeelden laten zien wat mogelijk is wanneer steden mensgerichte AI-koplopers worden: de meest geavanceerde categorie in ons AI-volwassenheidsmodel met vier fasen. Het gaat om steden die AI op grote schaal inzetten, op een stevig fundament van gegevens, bestuur en vertrouwen. We hebben 38 van zulke koplopers op vijf continenten geïdentificeerd. Wat hen onderscheidt, is niet hun technologische superioriteit, maar hun mensgerichte instelling. Ze stellen eerst vast wat inwoners nodig hebben, ontwikkelen een gestructureerde langetermijnvisie die is gekoppeld aan mensgerichte resultaten, geven vanaf het begin prioriteit aan goed bestuur en zien mensen, niet technologie, als de werkelijke beperkende factor. Tweeënnegentig procent van de koplopers traint personeel in ethische AI, en 97% brengt in kaart welke vaardigheden hun personeel nodig zal hebben voordat die nodig zijn. Koplopers gaan het niet alleen af: 95% bouwt een breed netwerk van partners uit de publieke en private sector.

De opbrengst van deze aanpak is duidelijk. Koplopers behalen gemiddeld een rendement van 99% op hun AI-investeringen, tegenover 42% bij andere steden, en verdienen die investering 11 maanden sneller terug. Zij rapporteren bijna drie keer zo vaak voordelen op het gebied van sociale gelijkheid en hebben 1,8 keer zoveel kans om vertrouwen bij het publiek op te bouwen.

Uitgroeien tot een mensgerichte, door AI aangedreven koploper kan echter niet in één grote sprong. Daarvoor is een gestructureerde aanpak nodig, gebaseerd op duidelijke meetpunten, waarborgen en verantwoordelijkheden. Uit ons onderzoek kwamen negen stappen naar voren die steden kunnen zetten om koploper op het gebied van AI te worden:

1. Breng in kaart waar uw stad staat in haar AI-traject
2. Formuleer een AI-visie die op resultaten is gericht
3. Zorg voor leiderschap en bestuur met duidelijke verantwoordingsplicht
4. Begin met stedelijke uitdagingen die veel opleveren
5. Neem zorgen van inwoners in een vroeg stadium weg
6. Ontwerp samen met mensen, niet alleen voor hen
7. Leg de gezamenlijke basis voor opschaling
8. Voorzie de beroepsbevolking van AI-vaardigheden en -hulpmiddelen
9. Meet en communiceer de publieke waarde gedurende het hele traject

Ons onderzoek wijst op een veelbelovende toekomst voor steden. Ze zetten AI nu al in om beter tegemoet te komen aan de behoeften van inwoners. Door de nodige waarborgen in te voeren om het vertrouwen van het publiek te versterken, desinformatie tegen te gaan, ongelijkheid te verminderen en risico’s te beperken, leggen ze bovendien de basis voor toekomstig succes. De steden die in het komende decennium vooroplopen, zijn niet per se de steden met de grootste budgetten of de meest geavanceerde technologie. Het zijn de steden die risico’s beheersen, vertrouwen vooropstellen en mensen centraal stellen bij elke beslissing.

Dit artikel is gebaseerd op Building a People-First, AI-Powered City, een wereldwijd onderzoek dat ThoughtLab uitvoerde in samenwerking met Dell Technologies, NVIDIA, Microsoft, FedEx, FTI Consulting, GM, Intel en Itron. Neem voor meer informatie contact op met programmadirecteur Lou Celi via louceli@thoughtlabgroup.com.